Hướng dẫn cách vệ sinh máy giặt cửa trên và cửa ngang tại nhà: Sạch khuẩn 99%, tiết kiệm tiền triệu

Nhiều người lầm tưởng máy giặt tự sạch nhờ xà phòng, nhưng thực tế, mặt sau lồng giặt là nơi tích tụ màng nhầy sinh học, cặn canxi và nấm mốc đen. Mật độ vi khuẩn cao ở khu vực này không chỉ dễ gây viêm da và dị ứng hô hấp cho gia đình mà cặn bẩn còn làm hóa đơn tiền điện tăng vọt và giảm tuổi thọ thiết bị. 

Bài viết sau từ Finhay sẽ giúp bạn hiểu hơn về cách vệ sinh máy giặt để xử lý bùn đất bám lâu ngày cũng như bí quyết tự bảo trì tại nhà để tiết kiệm hàng triệu đồng và biến khoản phí này thành tài sản sinh lời.

1. Tại sao cần vệ sinh máy giặt định kỳ  

Nhiều người lầm tưởng rằng: “Máy giặt dùng xà phòng và nước hàng ngày, nên nó tự sạch”. Đây là một sai lầm tai hại. Thực tế, lồng giặt là nơi tích tụ của một “hệ sinh thái” không mong muốn:

• Bio-film (màng sinh học): Đây là lớp màng tạo nên từ sự kết hợp giữa cặn xà phòng, bụi vải và chất bẩn từ quần áo tạo thành lớp màng nhầy bao phủ mặt ngoài lồng giặt (nơi mắt thường không thấy). Lớp màng nhầy này chứa đầy: chất béo/dầu cơ thể thải ra từ quần áo, sáp/silicon dư thừa trong nước xả vải và bụi vải. Lớp màng này có tính kết dính cao như keo, bám chặt vào mặt sau lồng giặt, tạo thành “ngôi nhà” kiên cố của vi khuẩn. 

• Vi khuẩn và nấm mốc: Môi trường ẩm ướt cũng là thiên đường cho Salmonella và E. coli. Theo các nghiên cứu vi sinh, một chiếc máy giặt bẩn có thể chứa nhiều vi khuẩn hơn cả bồn cầu. Các loại vi khuẩn từ đồ lót bẩn có thể lây nhiễm chéo sang khăn mặt hoặc quần áo trẻ em giặt chung mẻ sau, gây ra các bệnh viêm da cơ địa hoặc dị ứng hô hấp không rõ nguyên nhân.
• Cặn Canxi (vôi hóa): Nếu bạn sinh sống ở các khu vực nước cứng, cặn vôi bám vào bộ phận làm nóng (thanh nhiệt) có thể làm giảm hiệu suất máy giặt và gây tốn điện. Cặn vôi còn làm giòn các gioăng cao su và ăn mòn trục kim loại dẫn đến gãy trục (lỗi nặng nhất với mặt giặt lồng ngang). 

Do đó, áp dụng đúng cách vệ sinh máy giặt không chỉ giúp quần áo thơm tho mà còn giải quyết bài toán kinh tế: Giảm tiền điện, giảm chi phí sửa chữa và kéo dài tuổi thọ thiết bị lên tới 3-5 năm.

2. Khi nào cần vệ sinh máy giặt? Dấu hiệu nhận biết

Trước khi đi vào kỹ thuật, hãy xác định xem máy giặt của bạn có đang cần vệ sinh hay không. 

Theo khuyến cáo của các hãng sản xuất, chu kỳ vệ sinh máy giặt lý tưởng là 1 tháng/lần cho vệ sinh cơ bản và 1-2 năm/lần cho vệ sinh tháo lồng chuyên sâu.

• Vệ sinh cơ bản: bản chất là dùng chế độ vệ sinh lồng giặt được thiết kế sẵn trên máy và dùng viên tẩy lồng giặt. Mục tiêu của việc vệ sinh cơ bản là ngăn chặn sự hình thành của Bio-film mới. Giống như việc bạn đánh răng hàng ngày để không bị cao răng. Nếu bỏ qua bước này, lớp màng nhầy sẽ hóa thạch và không thể làm sạch bằng hóa chất thông thường.

• Vệ sinh chuyên sâu: thợ kỹ thuật sẽ thực hiện tháo rời lồng giặt ra khỏi vỏ máy, dùng vòi áp lực cao xịt sạch từng ngóc ngách của chảng ba và mặt sau lồng. Mặc dù đem lại hiệu quả cao nhưng không nên lạm dụng tháo lồng quá thường xuyên vì việc tháo lắp nhiều có thể làm lỏng ốc vít, lệch trục hoặc mất cân bằng động của lồng giặt, gây rung lắc khi sử dụng sau này.

Dấu hiệu cần thực hiện ngay cách vệ sinh máy giặt:

• Mùi hôi khó chịu: Mùi mốc bốc ra ngay khi bạn mở nắp máy. Mùi mốc này không chỉ đến từ nước đọng. Nó là khí thải (Metan/Lưu huỳnh) từ quá trình phân hủy xác vi khuẩn và cặn bẩn hữu cơ trong môi trường kín khí. Với máy giặt cửa ngang, mùi này thường xuất phát từ gioăng cao su cửa. Đây là nơi nước đọng lại sau mỗi lần giặt, tạo thành “ổ dịch” nấm mốc đen mà người dùng ít khi lật ra kiểm tra.
• Cặn bẩn trên quần áo: Sau khi giặt, bạn thấy quần áo xuất hiện các hạt bụi đen li ti hoặc mảng bám nhờn như rong rêu. Đây là hiện tượng “nhiễm khuẩn ngược” khiến quần áo sau khi giặt còn bẩn hơn cả lúc chưa giặt. Các hạt bụi đen li ti hoặc mảng nhầy như rong rêu bám vào quần áo sạch chính là do lớp Bio-film ở mặt sau lồng giặt đã quá dày và bị bong tróc ra dưới áp lực nước rồi bám vào quần áo.
• Khay chứa bột giặt bị mốc:  Bạn quan sát thấy có rêu xanh hoặc đen bám tại khay cấp nước. Nguyên nhân thường đến từ việc dùng quá nhiều nước giặt/bột giặt khiến chúng không trôi hết, đọng lại kết hợp với độ ẩm tạo thành nấm. Hệ quả là nước sạch đi qua khay này sẽ bị nhiễm nấm ngay từ đầu vào, biến cả quy trình giặt thành vô nghĩa.
• Thời gian giặt lâu hơn: Do nước cấp vào yếu bởi tắc lưới lọc. Lưới lọc có thể bị tắc do cặn đá vôi hoặc rong rêu từ bể nước. Khi nước vào yếu, van điện từ phải mở liên tục trong thời gian dài để đủ mực nước. Điều này khiến cuộn dây điện từ bị nóng quá mức, dẫn đến nguy cơ cháy van cấp nước hoặc hỏng bo mạch điều khiển.

3. Cách vệ sinh máy giặt lồng đứng (Cửa trên) – Quy trình chuẩn

Máy giặt cửa trên là dòng máy phổ biến tại Việt Nam nhưng lại là nơi dễ tích tụ cặn bẩn nhất dưới đáy lồng. Dưới đây là cách vệ sinh máy giặt cửa trên từ cơ bản đến nâng cao.

Vệ sinh cơ bản không cần tháo lắp (định kỳ hàng tháng)

Đây là phương pháp sử dụng hóa chất hoặc nguyên liệu tự nhiên để làm mềm và bong tróc cặn bẩn.

Nguyên liệu cần chuẩn bị:

• Giấm ăn (400-500ml) hoặc Nước tẩy Javel (ít khuyến khích hơn do hại chi tiết cao su). 
• Baking Soda (300g).
• Nước nóng (khoảng 40-50 độ C nếu máy hỗ trợ). Nước nóng là chất xúc tác nhiệt, làm mềm lớp Bio-film (vốn được kết dính bởi chất béo/bã nhờn từ cơ thể). Nếu dùng nước lạnh, lớp sáp này sẽ đông cứng, hóa chất không thể thâm nhập.

Các bước thực hiện:

1. Xả nước: Bạn chọn chế độ giặt với mức nước cao nhất. Chuyển sang chế độ nước nóng nếu có để tăng hiệu quả diệt khuẩn.
2. Hòa tan dung dịch: Đổ trực tiếp giấm ăn và Baking Soda vào lồng giặt khi nước đã đầy. Hỗn hợp này sẽ tạo phản ứng sủi bọt giúp đánh bật vết bẩn.
3. Ngâm lồng giặt: Cho máy chạy khoảng 5 phút để dung dịch hòa tan đều, sau đó bấm Tạm dừng (Pause). Để ngâm trong 2 – 4 tiếng. Đây là bước quan trọng nhất trong cách vệ sinh máy giặt lồng đứng mà nhiều người thường bỏ qua hoặc ngâm quá ngắn. Khoảng thời gian 2-4 giờ là cần thiết để axit trong giấm phá vỡ liên kết canxi (cặn vôi) và Baking soda trung hòa axit béo trong cặn bẩn.
4. Xả sạch: Sau khi ngâm, cho máy chạy hết chu trình giặt bình thường (Giặt – Xả – Vắt).
5. Vệ sinh chi tiết nhỏ: Dùng khăn mềm lau sạch gioăng cao su miệng nắp và vỏ ngoài.

Vệ sinh túi lọc rác và khay đựng bột giặt

Một sai lầm phổ biến trong cách vệ sinh máy giặt lồng đứng là bỏ quên túi lọc xơ vải. Túi lọc xơ vải thường nằm ở thân lồng, có nhiệm vụ giữ lại các xơ vải, tóc, cặn bẩn lơ lửng trong nước. Khi túi lọc đầy mà không được vệ sinh, áp lực nước xoáy sẽ đánh bật rác từ túi lọc trở lại lồng giặt. 

Hậu quả là quần áo sau khi giặt sẽ bám đầy lông và có cặn đen lấm tấm. Nếu lưới bị rách, xơ vải cũng sẽ chui xuống bơm xả, quấn quanh cánh quạt và có thể gây kẹt bơm khiến máy báo lỗi không xả nước. 

Cách vệ sinh túi lọc xơ vải và khay đựng bột giặt như sau:

• Tháo túi lọc bên trong lồng giặt (thường nằm dọc thân lồng). 
• Dùng bàn chải đánh răng cũ chà sạch xơ vải, rêu mốc bên trong lưới. Nếu lưới bị rách, cần thay mới ngay để tránh xơ vải lọt xuống cống gây tắc nghẽn.
• Tháo khay đựng nước giặt/xả, ngâm vào chậu nước ấm và chà sạch cặn xà phòng hóa thạch..

4. Hướng dẫn cách tháo máy giặt cửa trên để vệ sinh chuyên sâu

Nếu bạn đã làm các bước trên mà quần áo vẫn có cặn đen hoặc mùi hôi, chứng tỏ lồng giặt đã quá bẩn bên trong. Lúc này, bạn cần biết cách tháo máy giặt cửa trên để vệ sinh triệt để.

Cảnh báo an toàn: Rút phích cắm điện và khóa van nước trước khi thực hiện!

Dụng cụ cần thiết:

• Tô vít (4 cạnh, 2 cạnh).  Cần loại thép tốt vì ốc vít máy giặt thường bị rỉ sét do môi trường ẩm, rất dễ bị toét đầu nếu dùng tô vít đểu.
• Cờ lê, mỏ lết (thường là cỡ 36mm hoặc 38mm để mở ốc lồng). Đây là dụng cụ quan trọng nhất. Ốc lồng là loại ốc cực lớn.
• Búa, bàn chải, vòi xịt áp lực (nếu có).

Quy trình tháo lắp:

Bước 1: Tháo bảng điều khiển và nắp trên

• Dùng tô vít tháo các ốc vít cố định mặt nạ máy (thường nằm phía sau và hai bên hông).
• Nhẹ nhàng nhấc bảng điều khiển và nắp máy lên. 

Chú ý các dây điện kết nối, không giật mạnh. Có thể dùng dây treo nắp máy lên cao để không phải tháo rời dây điện. Ngoài ra, các máy giặt đời mới dùng lẫy nhựa nhiều hơn ốc vít. Nếu cậy mạnh tay sai hướng, lẫy gãy, khiến vỏ máy bị hở, nước vào mạch điện và làm cháy bo mạch.

Bạn cũng cần lưu ý về ống phao áp lực: đây là chi tiết nhỏ nhưng rất quan trọng. Khi nhấc nắp máy lên, nếu vô tình làm tuột hoặc thủng ống ti-ô nhỏ nối với cảm biến mực nước, máy sẽ không bao giờ tự ngắt nước. Để hạn chế lỗi này, bạn có thể chụp lại vị trí dây điện và ống phao trước khi tháo, nhằm đảm bảo khi lắp lại đúng cách

Bước 2: Tháo mâm giặt 

• Ở chính giữa đáy lồng giặt có một con ốc vít (thường được che bởi nắp nhựa nhỏ). Bạn cậy nắp nhựa, dùng tô vít tháo ốc này.
• Nhấc mâm giặt lên. 

Nếu mâm chặt, bạn dùng 2 vít bắt vào 2 lỗ trên mâm rồi dùng dây kéo lên. Lưu ý, ốc giữ mâm giặt thường chìm trong nước xà phòng quanh năm nên rất dễ bị oxy hóa dính chặt vào trục.

Nếu mâm giặt không nhấc lên được (do cặn bẩn bó chặt), tuyệt đối không dùng tuốc nơ vít bẩy mạnh ở mép (gây vỡ mâm nhựa).

Bạn có thể dùng 2 con vít dài bắt vào 2 lỗ thoát nước trên mâm, sau đó dùng dây thép buộc vào 2 vít đó và giật mạnh thẳng đứng lên.

Bước 3: Tháo lồng giặt

Đây là bước khó nhất trong cách tháo máy giặt cửa trên.

• Sau khi tháo mâm, bạn sẽ thấy một đai ốc lớn (ốc lồng) giữ lồng giặt với trục quay.
• Dùng cờ lê chuyên dụng hoặc búa đóng nhẹ vào mỏ lết để vặn ốc này ra (thường rất chặt do rỉ sét).
• Sau khi tháo ốc, nhấc toàn bộ lồng giặt inox ra khỏi vỏ nhựa.

Bước 4: Vệ sinh và lắp lại

• Dùng vòi xịt áp lực cao xịt sạch bên ngoài lồng inox và bên trong lồng nhựa chứa nước. Bạn sẽ “sốc” khi thấy lớp bùn đất bám tại đây.
• Lắp lại theo quy trình ngược lại: Lồng giặt -> Ốc lồng (vặn thật chặt) -> Mâm giặt -> Nắp máy.

Khi lồng inox được nhấc ra, hãy lật đáy lồng lên để kiểm tra chảng ba (bộ phận hình sao 3 cánh đỡ lồng). Chảng ba này thường làm bằng hợp kim nhôm/gang. Do ngâm trong nước giặt lâu ngày, nó rất dễ bị ăn mòn, gãy nứt. Nếu thấy chảng ba bị mục, rỗ bề mặt nặng thì cần thay mới ngay. Nếu cố lắp lại, máy sẽ rung lắc dữ dội và có thể gãy trục khi vắt tốc độ cao.

Lưu ý: Nếu không tự tin vào kỹ thuật, hãy dừng lại ở bước vệ sinh thông thường hoặc gọi thợ. Việc lắp không chuẩn có thể gây rung lắc mạnh khi vắt.

5. Cách vệ sinh máy giặt cửa trước (lồng ngang) 

Máy giặt cửa ngang (Electrolux, LG, Samsung…) có cấu tạo phức tạp hơn và cách vệ sinh máy giặt này cũng cần lưu ý đặc biệt ở 2 vị trí là gioăng cao su và bộ lọc bơm xả.

Gioăng cao su – Ổ vi khuẩn

Gioăng có nhiệm vụ làm kín cửa, ngăn nước rò rỉ. Để làm được điều này, nó thiết kế dạng gấp nếp. Đây là nơi nước đọng lại sau mỗi lần giặt, gây mốc đen.

• Cách làm: Dùng khăn thấm dung dịch tẩy (Javel pha loãng) hoặc baking soda chà kỹ vào khe gioăng.
• Nếu mốc quá lâu ngày ăn sâu vào cao su, bạn có thể phải thay gioăng mới. Một chiếc gioăng chính hãng có thể có giá thay thế từ 800.000 vnđ – 1.500.000 vnđ (tuỳ hãng). Do đó, việc vệ sinh thường xuyên là cách tiết kiệm tiền đơn giản nhất. 

Mẹo: Luôn mở hé cửa máy giặt khi không sử dụng để gioăng khô ráo.

Bộ lọc bơm xả 

Bộ lọc bơm xả thường nằm ở góc dưới bên phải mặt trước máy. Nước thải trước khi ra cống phải đi qua bơm điện. Nếu không có bộ lọc này, các vật cứng như đồng xu, cúc áo, kẹp tăm sẽ lao thẳng vào cánh quạt bơm đang quay tốc độ cao và làm gãy cánh quạt hoặc cháy motor bơm.

Cách vệ sinh bộ lọc bơm xả:

• Mở nắp nhỏ, hứng một khay nước dưới sàn. Lượng nước này có thể lên tới 1-2 lít (nước bẩn, mùi rất hôi).
• Vặn nút xả để nước thừa chảy ra, sau đó rút bộ lọc rác ra. 
• Lấy sạch tiền xu, kẹp tóc, xơ vải… Rửa sạch bộ lọc và lắp lại.
• Thực hiện 2 tuần/lần để tránh tắc bơm, máy báo lỗi không vắt.

6. Những sai lầm khi vệ sinh máy giặt

• Lạm dụng nước rửa bát: Nhiều người đổ nước rửa bát vào lồng giặt để tẩy rửa. Lượng bọt quá nhiều sẽ trào ra ngoài, gây chập mạch điện tử (đặc biệt với máy cửa ngang).
• Trộn Javel với Giấm/Chất tẩy rửa khác: Tuyệt đối không! Không phải cứ nhiều chất tẩy rửa khác nhau là tăng cường hiệu quả! Phản ứng hóa học giữa Javel và giấm sẽ tạo ra khí Clo độc hại, gây nguy hiểm cho hệ hô hấp.
• Không vệ sinh định kỳ: Nếu bạn đợi đến khi máy có mùi hôi hoặc quần áo dính bẩn mới vệ sinh thì lớp cặn đã quá dày, các phương pháp tẩy rửa hóa học thông thường không còn tác dụng, bắt buộc phải tháo máy.
• Sử dụng sai loại bột vệ sinh: Dùng bột tẩy quá mạnh có thể ăn mòn trục máy giặt (làm bằng hợp kim nhôm/kẽm), dẫn đến gãy chảng ba sau thời gian ngắn.

7. Bài toán kinh tế: Tự vệ sinh hay Gọi thợ?

Để giúp bạn đưa ra quyết định thông minh, Finhay đã lập bảng so sánh chi phí và hiệu quả dưới đây:

Tiêu chí	Tự vệ sinh (Dùng hóa chất/Viên tẩy)	Tự tháo lồng giặt (DIY)	Gọi thợ chuyên nghiệp
Chi phí	20.000đ – 50.000đ/lần	~0đ (Tốn công sức)	300.000đ – 600.000đ/lần
Hiệu quả làm sạch	40% – 60% (Chỉ sạch bề mặt)	90% – 95%	99% (Sạch sâu từng chi tiết)
Rủi ro	Thấp	Cao (Lắp sai, hỏng ốc, hở điện)	Thấp (Nếu chọn đơn vị uy tín)
Tần suất khuyên dùng	1 tháng/lần	1 năm/lần	1 – 1.5 năm/lần

Lời khuyên: Bạn nên duy trì cách vệ sinh máy giặt bằng viên tẩy hàng tháng. Tuy nhiên, sau mỗi 12-18 tháng, hãy gọi thợ hoặc tự tháo lồng để vệ sinh triệt để.

9. Biến khoản tiết kiệm từ việc nhà thành tài sản sinh lời cùng Finhay

Bạn có biết, chi phí gọi thợ vệ sinh máy giặt chuyên nghiệp trung bình khoảng 800.000đ – 1.000.000đ mỗi năm (cho 2 lần vệ sinh). Nếu bạn áp dụng các bước tự vệ sinh (DIY) mà Finhay hướng dẫn ở trên, bạn đã tiết kiệm được hoàn toàn khoản tiền này.

Thay vì để số tiền đó nằm yên, hãy biến nó thành quỹ dự phòng khẩn cấp hoặc quỹ bảo trì thiết bị sinh lời thông minh với Tích lũy Haybond.

Tại sao nên chọn Tích lũy Haybond cho khoản tiền này?

• Lợi suất hấp dẫn: Với mức lợi suất lên tới 8%/năm, Haybond giúp khoản tiền tiết kiệm từ việc nhà của bạn tăng trưởng tốt hơn nhiều so với việc để trong tài khoản thanh toán thông thường. 
• Vốn khởi điểm nhỏ: Chỉ cần từ 1.000.000 VNĐ, bạn đã có thể bắt đầu mở một khoản tích lũy. Số tiền tiết kiệm được từ việc tự vệ sinh máy giặt là vừa đủ để bắt đầu hành trình đầu tư. Rất khó để bạn cầm 1 triệu ra quầy ngân hàng mở sổ tiết kiệm (thường yêu cầu tối thiểu cao hơn hoặc thủ tục rườm rà).
• Đa dạng kỳ hạn & Linh hoạt 24/7: Bạn có thể chọn các kỳ hạn phù hợp với kế hoạch tài chính của mình. Đặc biệt, tính năng nạp rút dễ dàng 24/7 là điểm cộng cực lớn. Nếu máy giặt bất ngờ gặp sự cố cần sửa chữa gấp, bạn có thể rút tiền ngay lập tức để chi trả mà không gặp bất kỳ trở ngại nào.

10. Kết luận

Biết cách vệ sinh máy giặt đúng chuẩn không chỉ bảo vệ sức khỏe gia đình khỏi các bệnh ngoài da, hô hấp mà còn là một bài toán kinh tế thông minh. Dù bạn chọn cách vệ sinh máy giặt lồng đứng bằng phương pháp tự nhiên hay mạo hiểm thử sức với cách tháo máy giặt cửa trên, chìa khóa vẫn là sự ĐỊNH KỲ.

Hãy bắt tay vào làm sạch “người trợ thủ” đắc lực của gia đình ngay cuối tuần này và đừng quên tối ưu hóa tài chính cùng Haybond nhé!