Cách tính giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm cực đơn giản, chính xác 100%

Trong đầu tư chứng khoán, có một nghịch lý thú vị là đôi khi giá thị trường giảm sâu 20-30% chỉ sau một đêm nhưng tài sản của bạn lại không hề “bốc hơi”. Đó chính là câu chuyện của ngày giao dịch không hưởng quyền.

Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách tính toán chính xác giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm để đưa ra quyết định nên lăn chốt nộp tiền mua tiếp hay bán trước để bảo toàn vốn. Bài viết này sẽ trang bị cho bạn công thức chuẩn nhất năm 2026 cùng chiến lược hành động để tối ưu hóa lợi nhuận cho danh mục của mình.

1. Phát hành thêm cổ phiếu là gì? Tại sao doanh nghiệp lại phát hành thêm cổ phiếu?

Phát hành thêm cổ phiếu là việc một công ty cổ phần tăng thêm số lượng cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường nhằm mục đích huy động thêm vốn điều lệ để mở rộng kinh doanh, trả nợ, hoặc đơn giản là để chia lợi nhuận cho cổ đông dưới dạng cổ phiếu thay vì tiền mặt.

Có 3 hình thức phát hành thêm cổ phiếu phổ biến thường gặp:

1. Chào bán cho cổ đông hiện hữu (Quyền mua): Cổ đông cũ được ưu tiên mua thêm cổ phiếu mới với giá “mềm” hơn nhiều so với thị giá hiện tại.

2. Chia cổ tức bằng cổ phiếu: Công ty dùng lợi nhuận tích lũy để “thưởng” thêm cổ phiếu cho cổ đông.

3. Phát hành cổ phiếu thưởng: Tương tự như chia cổ tức, nhưng nguồn vốn được lấy từ các quỹ thặng dư vốn cổ phần hoặc quỹ đầu tư phát triển.

Dù dưới hình thức nào, kết quả chung là số lượng cổ phiếu (“tờ giấy”) bạn nắm giữ sẽ tăng lên, nhưng đi kèm với đó là giá của mỗi cổ phiếu sẽ bị điều chỉnh giảm xuống. Tại sao lại như vậy? Hãy cùng tìm hiểu ở phần tiếp theo.

2. Vì sao giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm lại bị điều chỉnh giảm?

Trước khi đi vào các công thức tính toán phức tạp, chúng ta cần nắm vững nguyên tắc cốt lõi của thị trường chứng khoán. Đó là tổng giá trị vốn hóa của một doanh nghiệp sẽ không tự nhiên thay đổi chỉ vì hành động chia tách hay phát hành thêm cổ phiếu.

Bạn hãy hình dung vốn hóa của công ty giống như một chiếc bánh Pizza vậy. 

• Giả sử ban đầu chiếc bánh này được cắt làm 8 phần bằng nhau, mỗi phần có giá 10 đồng. 
• Khi công ty phát hành thêm cổ phiếu, điều này giống như việc vẫn là chiếc bánh kích thước y hệt đó nhưng được chia nhỏ hơn thành 16 phần. 
• Lúc này, vì tổng giá trị chiếc bánh vẫn giữ nguyên, nên bắt buộc giá trị của từng miếng bánh lẻ phải nhỏ lại tương ứng.

Thị trường tài chính hoạt động y hệt như ví dụ trên. Việc điều chỉnh giảm giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm vào ngày giao dịch không hưởng quyền thực chất là để đảm bảo sự công bằng tuyệt đối.

1. Bảo vệ nhà đầu tư cũ không bị thiệt hại tài sản do hiệu ứng pha loãng.

2. Ngăn chặn việc những người mua sau ngày chốt quyền được hưởng lợi về giá một cách vô lý.

3. Nhà đầu tư có thực sự bị thua lỗ khi giá điều chỉnh không?

Nhiều người lo lắng khi thấy giá thị trường đột ngột giảm sâu và tự hỏi liệu số vốn của mình có bị bốc hơi hay không. Câu trả lời ngắn gọn là KHÔNG.

Tại thời điểm điều chỉnh kỹ thuật (đầu ngày giao dịch không hưởng quyền), tổng tài sản của bạn về lý thuyết là không đổi.

• Giá cổ phiếu giảm xuống.

• Nhưng bù lại, bạn nhận được thêm một lượng cổ phiếu mới (cổ tức/cổ phiếu thưởng) hoặc quyền mua giá ưu đãi.

Tuy nhiên, thực tế đầu tư sẽ có những rủi ro phát sinh mà bạn cần cân nhắc kỹ:

• Rủi ro thanh khoản: Lượng cổ phiếu thưởng hoặc cổ phiếu mua thêm này sẽ không về tài khoản ngay lập tức. Bạn thường phải chờ đợi khoảng từ 1 đến 3 tháng để hoàn tất thủ tục lưu ký. Trong khoảng thời gian này, bạn không thể bán số cổ phiếu đó, đồng nghĩa với việc bạn phải chấp nhận rủi ro nếu thị trường chung có biến động xấu.
• Chi phí thuế: Khi nhận cổ tức bằng cổ phiếu, bạn sẽ phải chịu thuế thu nhập cá nhân là 5% tính trên mệnh giá khi bạn bán chúng ra. Đây là chi phí thực tế sẽ làm giảm bớt một phần lợi nhuận thực nhận của bạn.

4. Công thức tính giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm chuẩn xác nhất 2026

Để xác định chính xác giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm, chúng ta sẽ sử dụng một công thức tổng quát áp dụng chung cho cả hai sàn HoSE và HNX. Công thức này bao trùm tất cả các trường hợp phổ biến như chia cổ tức tiền mặt, chia cổ tức bằng cổ phiếu và quyền mua ưu đãi.

Công thức tổng quát

Trong đó

• Pdc: Chính là giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm (giá tham chiếu mới tại ngày giao dịch không hưởng quyền).
• Pt: Giá đóng cửa của phiên giao dịch liền kề trước ngày không hưởng quyền.
• Pph: Giá phát hành của cổ phiếu ưu đãi (mức giá bạn bỏ tiền ra để mua thêm).
• a: Tỷ lệ quyền mua phát hành thêm. Cách tính rất đơn giản, ví dụ tỷ lệ thực hiện là 10:2 (tức 20%) thì giá trị này bạn nhập là 0.2.
• b: Tỷ lệ chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc nhận cổ phiếu thưởng. Ví dụ tỷ lệ 100:15 (tức 15%) thì giá trị này tương ứng là 0.15.
• C: Số tiền cổ tức bằng tiền mặt nhận được (nếu không có thì bằng 0).

Lưu ý quan trọng: Rất nhiều nhà đầu tư thường mắc sai lầm là quên trừ đi phần cổ tức tiền mặt C trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện chính sách kép vừa chia tiền vừa phát hành thêm. Bạn hãy nhớ kỹ chi tiết này để tránh tính sai giá vốn của mình nhé.

3. Phân tích chi tiết từng trường hợp tính giá điều chỉnh cụ thể

Để giúp bạn dễ dàng hình dung cách tính giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm, Finhay sẽ chia nhỏ thành 3 kịch bản thực tế thường gặp nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay.

Trường hợp 1: Chỉ chia cổ tức bằng cổ phiếu hoặc cổ phiếu thưởng

Đây là trường hợp doanh nghiệp không huy động thêm tiền mới từ cổ đông. Bản chất của nghiệp vụ này chỉ là việc chuyển dịch nguồn vốn kế toán từ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối sang Vốn điều lệ.

Công thức

Ví dụ:

Ví dụ:  Cổ phiếu ACB có giá đóng cửa trước ngày giao dịch không hưởng quyền là 30.000 đồng. Ngân hàng quyết định chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 15% (100 cổ phiếu cũ nhận 15 cổ phiếu mới), tức là B = 0.15

Vậy giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm của ACB sẽ là: 30.000 / (1 + 0.15) = 26.090 đồng.

Trường hợp 2: Chỉ phát hành quyền mua ưu đãi (Cổ đông nộp thêm tiền)

Trường hợp này xảy ra khi doanh nghiệp cần huy động vốn mới để mở rộng kinh doanh. Họ cho phép cổ đông hiện hữu được mua thêm cổ phiếu với mức giá rẻ hơn nhiều so với thị giá hiện tại.

Công thức

Ví dụ: Công ty Chứng khoán VNDirect (VND) có giá thị trường Pt là 20.000 đồng. Công ty phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 1:1 (tức là a = 1) với mức giá ưu đãi Pph là 10.000 đồng.

Áp dụng công thức, ta có: (20.000 + (10.000 x 1)) / (1 + 1) = 15.000 đồng.

Như vậy, giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm sẽ tự động điều chỉnh về mức 15.000 đồng vào ngày giao dịch không hưởng quyền.

Trường hợp 3: Kết hợp vừa chia tiền, vừa chia cổ phiếu và bán ưu đãi

Đây là bài toán phức tạp nhất và thường khiến nhiều nhà đầu tư bối rối. Lúc này, chúng ta cần áp dụng công thức tổng quát đã đề cập ở phần trên.

Ví dụ Vào ngày 15/12/2026, cổ phiếu XYZ có giá đóng cửa là 40.000 đồng. Ngày hôm sau là ngày giao dịch không hưởng quyền cho các sự kiện gồm:

• Trả cổ tức tiền mặt 1.000 đồng (C = 1.000).
• Chia cổ phiếu thưởng tỷ lệ 20% (b = 0.2).
• Bán ưu đãi tỷ lệ 50% với giá 15.000 đồng (a = 0.5 và Pph = 15.000).

Cách tính chi tiết như sau: 

Tử số = 40.000 + (15.000 x 0.5) – 1.000 = 46.500 

Mẫu số = 1 + 0.5 + 0.2 = 1.7 

Kết quả Pdc = 46.500 / 1.7 = 27.350 đồng. Vậy giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm và điều chỉnh cổ tức của XYZ sẽ là 27.350 đồng.

>> Xem thêm: Ngày giao dịch không hưởng quyền là gì?

5. Có nên đầu tư khi doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu?

Việc giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm thường giảm sâu về mặt số học dễ tạo ra hiệu ứng tâm lý khiến nhà đầu tư cảm thấy món hàng này bỗng nhiên rẻ đi và hấp dẫn dòng tiền bắt đáy. Tuy nhiên, để quyết định có nên lăn chốt thực hiện quyền mua hay không, bạn cần phân tích kỹ lưỡng các yếu tố dưới đây thay vì chỉ nhìn vào mức giá.

Những trường hợp NÊN thực hiện quyền mua hoặc nắm giữ

Bạn có thể yên tâm nộp tiền mua thêm nếu doanh nghiệp hội tụ đủ các yếu tố sau:

• Doanh nghiệp có động lực tăng trưởng rõ ràng: Mục đích của việc huy động vốn là để phục vụ các dự án cụ thể như mở rộng nhà máy, đầu tư dây chuyền công nghệ mới hoặc thâu tóm doanh nghiệp khác. Những hoạt động này hứa hẹn mang lại lợi nhuận đột biến trong tương lai, bù đắp được sự pha loãng của cổ phiếu.
• Thị trường chung đang trong xu hướng tăng: Khi thị trường đang hưng phấn (Uptrend), việc giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm được điều chỉnh thấp xuống sẽ tạo đà tâm lý rất tốt để cổ phiếu bật tăng trở lại đỉnh cũ nhanh chóng. Lúc này, nhà đầu tư sẽ được hưởng lợi nhuận kép từ cả phần chênh lệch giá và số lượng cổ phiếu tăng thêm.
• Giá mua ưu đãi thấp hơn nhiều so với thị giá: Nếu cổ phiếu đang giao dịch trên sàn với giá 50.000 đồng mà bạn được quyền mua thêm với giá chỉ 10.000 đồng, thì biên độ an toàn của bạn là rất lớn.

Xem thêm: Cách mua cổ phiếu online hiệu quả với 3 bước đơn giản

Những trường hợp KHÔNG NÊN mua và cần bán trước ngày chốt quyền

Nếu gặp phải các tình huống sau, tốt nhất bạn nên bán cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền để bảo toàn vốn:

• Rủi ro pha loãng quá mức: Hãy cảnh giác với những doanh nghiệp phát hành cổ phiếu ồ ạt để huy động vốn nhưng không có phương án sử dụng vốn khả thi. Điều này sẽ khiến chỉ số Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) bị sụt giảm nghiêm trọng sau khi chia tách, làm giảm giá trị thực của doanh nghiệp.
• Thị trường đang trong xu hướng giảm: Trong bối cảnh thị trường ảm đạm (Downtrend), giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm tuy đã giảm nhưng hoàn toàn có thể tiếp tục giảm sâu hơn nữa theo đà chung. Việc bị giam vốn chờ cổ phiếu mới về tài khoản trong 2 đến 3 tháng sẽ khiến bạn gánh chịu rủi ro thua lỗ nặng nề.
• Áp lực tài chính cá nhân: Đây là cái bẫy nguy hiểm nhất. Nếu bạn không chuẩn bị đủ tiền mặt để nộp tiền thực hiện quyền mua, hãy kiên quyết bán cổ phiếu trước ngày chốt quyền. Vì nếu bạn vẫn giữ cổ phiếu qua ngày này nhưng lại bỏ không nộp tiền mua, bạn sẽ bị thiệt hại nặng nề do giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm trên thị trường đã bị điều chỉnh giảm xuống mà bạn lại không mua được phần giá rẻ để bù đắp vào.

6. Biến động của các chỉ số tài chính quan trọng sau khi phát hành thêm cổ phiếu

Khi nghiên cứu về giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm, đa số nhà đầu tư thường chỉ quan tâm đến việc giá xanh hay đỏ trên bảng điện tử. Tuy nhiên, để đầu tư bền vững, bạn bắt buộc phải nhìn sâu hơn vào sự thay đổi trong bức tranh tài chính nội tại của doanh nghiệp sau sự kiện này.

Sự sụt giảm của chỉ số Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS)

Đây là tác động tiêu cực rõ rệt nhất mà bạn cần chuẩn bị tâm lý. Khi số lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên đột biến (mẫu số tăng) trong khi lợi nhuận của công ty chưa kịp tăng trưởng tương ứng (tử số giữ nguyên), miếng bánh lợi nhuận dành cho mỗi cổ đông sẽ bị chia nhỏ ra. Kết quả tất yếu là chỉ số EPS sẽ bị sụt giảm.

Hệ quả là chỉ số định giá P/E sẽ tự động tăng lên. Điều này có nghĩa là mặc dù giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm đã giảm xuống về mặt thị giá, nhưng xét về mặt định giá cơ bản, cổ phiếu đó lại trở nên đắt đỏ hơn trong ngắn hạn.

>> Xem thêm: EPS là gì? Ý nghĩa và công thức tính EPS trong chứng khoán

Sự thay đổi của Giá trị sổ sách

Khác với EPS luôn giảm, Giá trị sổ sách sẽ biến động tùy thuộc vào hình thức phát hành:

• Trường hợp chia thưởng hoặc trả cổ tức: Nếu doanh nghiệp chỉ phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu có sẵn, giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu chắc chắn sẽ giảm xuống. Lý do là tổng tài sản ròng của công ty không đổi nhưng lại phải gánh thêm một lượng lớn cổ phiếu mới.
• Trường hợp bán quyền mua ưu đãi: Nếu doanh nghiệp thu được tiền mặt từ việc bán cổ phiếu giá cao hơn mệnh giá, phần thặng dư vốn này sẽ làm tăng tổng Vốn chủ sở hữu. Lúc này, giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu có thể tăng hoặc giảm tùy thuộc vào việc mức giá phát hành cao hay thấp hơn so với giá trị sổ sách hiện tại của doanh nghiệp.

7. Chiến lược hành động dành cho nhà đầu tư khi doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu

Để không bị bất ngờ khi thấy giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm bị điều chỉnh giảm vào sáng hôm sau, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt 4 bước hành động dưới đây:

1. Kiểm tra tin tức: Theo dõi lịch sự kiện trên website của Sở Giao dịch Chứng khoán (HoSE/HNX) hoặc các trang tin uy tín như CafeF, Vietstock. Đừng chỉ nghe tin đồn, hãy nhìn vào văn bản thông báo.

2. Xác định ngày GDKHQ: Đây là ngày quan trọng nhất. Nếu mua vào ngày này, bạn sẽ không được hưởng quyền. Nếu muốn hưởng quyền, bạn phải nắm giữ cổ phiếu đến hết phiên giao dịch liền trước ngày GDKHQ.

3. Chuẩn bị sắn tiền mặt (nếu mua ưu đãi): Nếu bạn quyết định giữ cổ phiếu qua ngày chốt quyền để mua thêm cổ phiếu ưu đãi, hãy chắc chắn trong tài khoản có đủ tiền mặt. Rất nhiều người quên mất điều này và bỏ lỡ cơ hội mua cổ phiếu giá rẻ một cách đáng tiếc.

4. Tự tính toán giá điều chỉnh: Hãy dùng ngay công thức Finhay đã chia sẻ ở phần trên để tự tính ra giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm sẽ là bao nhiêu vào ngày mai. Việc này giúp bạn không bị hoang mang và tránh đặt lệnh mua bán sai lệch quá nhiều so với giá trần sàn thực tế.

Để bạn dễ hình dung bức tranh toàn cảnh, hãy xem bảng tóm tắt dưới đây:

8. (FAQ) Giải đáp những thắc mắc về giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm

Sau khi đã nắm vững lý thuyết, chắc chắn bạn sẽ gặp những tình huống thực tế khiến mình bối rối. Dưới đây là 3 câu hỏi sống còn liên quan đến giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm mà nhà đầu tư nào cũng phải biết.

Nếu tôi không nộp tiền mua cổ phiếu ưu đãi thì sao?

Bạn sẽ bị thiệt hại tài chính. Vì giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm trên thị trường đã bị điều chỉnh giảm (ví dụ từ 20.000 xuống 15.000) để bù trừ cho quyền mua giá 10.000. Nếu bạn không mua giá 10.000, bạn đang giữ cổ phiếu giá 15.000 mà không có phần bù đắp.

Tại sao giá trên bảng điện tử lại hiện màu vàng (tham chiếu) khác với giá đóng cửa hôm qua?

Vào ngày GDKHQ, Sở giao dịch sẽ lấy giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm (đã tính theo công thức) làm giá tham chiếu (màu vàng) thay vì giá đóng cửa phiên trước.

Mất bao lâu thì cổ phiếu mua thêm mới về tài khoản để bán được?

Theo quy định hiện hành đến năm 2026, bạn sẽ không nhận được cổ phiếu ngay. Thông thường, thời gian trung bình là từ 30 đến 60 ngày sau ngày đăng ký cuối cùng nộp tiền/phân bổ.

9. Lời kết

Việc ngồi tính toán giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm không đơn thuần chỉ là bài toán cộng trừ nhân chia cho vui đâu bạn nhé. Đây thực sự là cơ sở để bạn đưa ra những quyết định đầu tư sống còn đấy. Trong bối cảnh thị trường chứng khoán năm 2026 biến động khôn lường như hiện nay, việc bạn nắm rõ luật chơi về pha loãng hay cách điều chỉnh giá cổ phiếu sau khi phát hành thêm sẽ là tấm khiên vững chắc giúp bảo vệ túi tiền và tối ưu hóa lợi nhuận của mình.

Bạn hãy luôn khắc cốt ghi tâm nguyên tắc vàng là giá giảm xuống để tổng vốn hóa giữ nguyên. Đừng quá hoảng sợ khi thấy bảng điện tử đỏ lửa, nhưng cũng tuyệt đối không được tham lam mua vào khi chưa soi kỹ xem doanh nghiệp dùng tiền vốn đó vào việc gì.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết này nhằm mục đích cung cấp thông tin và kiến thức giáo dục về tài chính, không phải là lời khuyên đầu tư hay khuyến nghị mua bán bất kỳ mã cổ phiếu cụ thể nào. Các công thức và ví dụ được tính toán dựa trên quy định hiện hành tại thời điểm viết bài, tuy nhiên quy định pháp luật có thể thay đổi. Nhà đầu tư cần tự chịu trách nhiệm với các quyết định giao dịch của mình. Finhay và tác giả không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thiệt hại nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin trong bài viết.