Giá vàng năm 2020 là bao nhiêu? Nhìn lại lịch sử giá vàng trong bối cảnh đại dịch COVID-19 

1. Bối cảnh tiền đề: Đại dịch COVID-19 và cú sốc thanh khoản toàn cầu

Chúng ta không thể phân tích mức giá vàng năm 2020 mà bỏ qua bối cảnh dồn nén của cả một thập kỷ trước đó. Sự bùng nổ của năm 2020 thực chất là kết quả của sự giao thoa giữa một chu kỳ tích lũy dài hạn và một biến cố vĩ mô chưa từng có.

Giấc ngủ đông kéo dài và sự dồn nén của dòng tiền

Trước khi tỏa sáng rực rỡ, thị trường vàng đã trải qua một thời kỳ bị giới đầu tư hờ hững:

• Chu kỳ đi ngang mệt mỏi: Sau khi thiết lập đỉnh vào năm 2011, vàng đã rơi vào một chu kỳ giảm giá và đi ngang (sideway) kéo dài suốt từ năm 2013 đến 2018. Mức giá chủ yếu dao động giằng co quanh vùng 1.100 - 1.300 USD/ounce mà không có bất kỳ đợt bứt phá rõ rệt nào.
• Sự thờ ơ của dòng tiền: Trong giai đoạn này, dòng tiền toàn cầu chạy theo sự bùng nổ của thị trường chứng khoán và đà tăng trưởng mạnh mẽ của các công ty công nghệ. Lớp tài sản trú ẩn truyền thống như vàng bị xem là kênh đầu tư nhàm chán và kém hiệu quả.

Tuy nhiên, theo quy luật bất di bất dịch của thị trường tài chính, chiếc lò xo bị nén càng lâu và càng chặt, sức bật dồn nén sẽ càng khủng khiếp khi có chất xúc tác xuất hiện.

>> Đọc thêm: Lịch sử giá vàng qua các năm (2000 – 2026) tại Việt Nam & thế giới

"Thiên nga đen" COVID-19 kích nổ đà tăng trưởng

Bước sang những tháng đầu năm 2020, chất xúc tác đó đã chính thức xuất hiện dưới hình hài một "Thiên nga đen" mang tên COVID-19, phá vỡ hoàn toàn trạng thái ngủ đông của thị trường kim loại quý.

• Đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu: Virus lây lan nhanh chóng ra ngoài biên giới Trung Quốc sang châu Âu và Mỹ, buộc các quốc gia phải áp dụng lệnh phong tỏa nghiêm ngặt. Mọi hoạt động giao thương, hàng không và sản xuất công nghiệp toàn cầu đột ngột bị "đóng băng".
• Bản năng phòng vệ thức giấc: Sự bất định tột độ về tương lai nền kinh tế đã kích hoạt tâm lý sợ hãi tột đỉnh. Giới đầu tư điên cuồng rút vốn khỏi các tài sản rủi ro để tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn, chính thức "tháo cũi" cho giá vàng.
• Phản ứng tức thì của thị trường: Trên thị trường quốc tế, giá vàng (theo công bố LBMA PM) đã nhích nhanh từ mức 1.527,10 USD/ounce vào ngày khai xuân (02/01) lên mức 1.671,65 USD/ounce vào ngày 24/2.
• Sức nóng tại Việt Nam: Cùng ngày 24/2, đà tăng lan tỏa mạnh mẽ đến thị trường nội địa khi giá bán vàng miếng SJC nhanh chóng chạm mốc 49 triệu đồng/lượng.

Sự bứt phá trong hai tháng đầu năm ấy mới chỉ là khúc dạo đầu cho một năm lịch sử, nơi thị trường sẽ còn ghi nhận những phản ứng dây chuyền cực kỳ hỗn loạn, đi ngược lại hoàn toàn với mọi nguyên lý của sách giáo khoa kinh tế truyền thống.

2. Diễn biến giá vàng thế giới năm 2020: Chuyến tàu lượn siêu tốc và đỉnh lịch sử

Khép lại năm 2020, giá vàng thế giới đạt mức 1.887,60 USD/ounce, ghi nhận mức tăng trưởng hơn 23% so với đầu năm và đánh dấu năm lịch sử đầu tiên kim loại quý bứt phá qua mốc 2.000 USD để thiết lập đỉnh cao mọi thời đại tại 2.067,15 USD/ounce.

Nguồn ảnh: CafeF

Các mốc giá vàng năm 2020 trên thế giới 

Năm 2020 chứng kiến một biên độ dao động khổng lồ, đưa nhà đầu tư đi từ trạng thái tháo chạy hoảng loạn trong thanh khoản cạn kiệt đến đỉnh cao của sự hưng phấn:

• Mức giá mở cửa (Đầu năm): Khởi động ở mức 1.527,10 USD/ounce.
• Mức giá thấp nhất (Đáy hoảng loạn): Rớt thảm hại xuống 1.474,25 USD/ounce vào ngày 19/03/2020 giữa tâm bão khủng hoảng.
• Mức giá cao nhất (Đỉnh lịch sử): Chạm mốc cao nhất mọi thời đại (tính đến thời điểm đó) ở mức 2.067,15 USD/ounce vào ngày 06/08/2020.
• Mức giá đóng cửa (Cuối năm): Kết thúc năm ở mức 1.887,60 USD/ounce.

Lưu ý: Giá vàng theo giá chuẩn LBMA phiên chiều - LBMA Gold Price PM, 

Tại sao giá vàng sụt giảm mạnh trong tháng 3/2020 dù có dịch bệnh? 

Một nghịch lý kinh điển đã xảy ra: Mặc dù đại dịch bùng phát đe dọa sự tồn vong của các nền kinh tế, giá vàng thế giới lại bất ngờ sụp đổ. Từ mức 1.683,65 USD/ounce vào ngày 6/3, giá vàng lao dốc không phanh xuống vùng đáy 1.474,25 USD/ounce vào ngày 19/3 (bốc hơi 12,44% giá trị chỉ trong vỏn vẹn chưa đầy 2 tuần).

Bản chất đằng sau cú sập này chính là hiện tượng "Bán tháo để lấy tiền mặt" (Dash for cash) do hệ thống tài chính đứt gãy thanh khoản:

• Khủng hoảng Margin Call: Khi thị trường cổ phiếu toàn cầu rơi tự do, các quỹ đầu tư định chế bị gọi ký quỹ (Margin Call) hàng loạt.
• Vàng trở thành "vật tế thần": Để cứu vãn các vị thế đang cháy trên thị trường chứng khoán, họ không thể bán cổ phiếu (vì mất thanh khoản) nên buộc phải bán tháo mọi tài sản dễ thanh khoản nhất. Vàng, với đặc tính thanh khoản toàn cầu tuyệt vời, ngay lập tức bị mang ra xả hàng ồ ạt để thu tiền mặt về đáp ứng nghĩa vụ nợ.

Để giải cứu thị trường khỏi bờ vực sụp đổ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tung ra những liều thuốc trợ lực "vô tiền khoáng hậu": Hạ lãi suất khẩn cấp về mức cận 0 (0–0,25%) vào ngày 15/3, và công bố chương trình in tiền mua tài sản (QE) không giới hạn vào ngày 23/3. Chính môi trường "tiền siêu rẻ" này đã cứu vãn thanh khoản, trở thành bệ phóng vĩ đại đẩy giá vàng vọt trở lại lên 1.768,10 USD/ounce khi kết thúc tháng 6.

3. Toàn cảnh giá vàng năm 2020 tại Việt Nam

Tại thị trường Việt Nam, giá vàng miếng SJC năm 2020 bứt phá ngoạn mục từ mốc 42,75 triệu đồng/lượng hồi đầu năm lên đỉnh lịch sử 62,45 triệu đồng/lượng vào tháng 8, trước khi khép lại năm ở mức 56,10 triệu đồng/lượng. Chỉ trong 8 tháng đầu năm, mỗi lượng vàng đã mang lại biên độ lợi nhuận gần 20 triệu đồng cho người nắm giữ.

Nguồn ảnh: CafeF

Chi tiết các mốc biến động giá vàng SJC năm 2020 

Đồng pha với cơn địa chấn toàn cầu, giá vàng vật chất trong nước liên tục tạo ra những mặt bằng giá mới khiến người dân ngỡ ngàng:

• Khởi đầu năm bình yên (02/01): Giá vàng miếng SJC mở cửa phiên đầu năm ở mức 42,30 triệu đồng/lượng (mua vào) và 42,75 triệu đồng/lượng (bán ra).
• Mức thấp nhất năm: Mức giá rẻ nhất được tìm thấy trong dữ liệu là 42,28 triệu đồng/lượng (mua vào) và 42,63 triệu đồng/lượng (bán ra), thiết lập vào lúc 10:40 sáng ngày 02/01.
• Cơn sốt lập đỉnh lịch sử (Tháng 8): Cộng hưởng cùng lực đẩy của các gói nới lỏng thế giới, giá vàng SJC vọt lên mức cao nhất năm: 60,85 triệu đồng/lượng (mua vào) và 62,45 triệu đồng/lượng (bán ra) vào lúc 10:20 sáng ngày 07/08.
• Kết thúc năm (31/12): Sau nhiều nhịp xả hàng chốt lời, giá vàng SJC chốt sổ năm 2020 ở mức 55,55 triệu đồng/lượng (mua vào) và 56,10 triệu đồng/lượng (bán ra).

Bạn mua được gì với 1 lượng vàng năm 2020? 

Để hình dung rõ hơn về sức mạnh mua sắm (quyền lực đồng tiền) của vàng cách đây 6 năm, hãy cùng làm một phép quy chiếu. Vào thời kỳ đỉnh cao tháng 8/2020, 1 lượng vàng SJC trị giá khoảng 60 - 62 triệu đồng. Với số tiền này, bạn có thể quy đổi ra các tài sản thiết yếu như sau:

• Đồ công nghệ cao cấp: 1 lượng vàng dư sức tậu được 02 chiếc iPhone 12 Pro Max (siêu phẩm công nghệ vừa ra mắt cuối năm 2020 với giá khởi điểm khoảng 30 triệu đồng/chiếc).
• Phương tiện di chuyển: Tương đương với 01 chiếc xe tay ga cận cao cấp như Honda SH Mode hoặc Honda Air Blade đời mới nhất, giải quyết trọn vẹn nhu cầu đi lại của một gia đình.
• Bất động sản: Năm 2020, thị trường bất động sản bắt đầu chu kỳ tăng trưởng mạnh. 60 triệu đồng thời điểm đó có thể mua được khoảng 1,5 đến 2 mét vuông tại một căn hộ chung cư tầm trung ở vùng ven TP.HCM hoặc Hà Nội. Nếu so với giá trị bất động sản bão giá của năm 2026 hiện tại, sức mua của 1 lượng vàng vào năm 2020 phản ánh rõ nét sự trượt giá của đồng tiền pháp định qua thời gian.

4. Chuyển biến vĩ mô: Tiền đề cho sự điều chỉnh và kết thúc năm

Sự kiện Vaccine và đợt bán tháo tháng 11 

Không có tài sản nào tăng giá mãi mãi mà không đi kèm những cú rũ bỏ. Sự kiện đánh gục đà tăng của vàng diễn ra vào ngày 09/11/2020, khi thông tin cực kỳ tích cực về kết quả thử nghiệm vaccine phòng COVID-19 của Pfizer/BioNTech được công bố toàn cầu.

Ngay lập tức, kỳ vọng về việc nền kinh tế sớm mở cửa trở lại đã cải thiện ngoạn mục tâm lý rủi ro (Risk-on) của giới đầu tư. Nhu cầu mua vàng phòng thủ bay hơi nhanh chóng. Hệ quả là đợt bán tháo ồ ạt diễn ra, kéo giá vàng thế giới rớt thẳng đứng xuống mức 1.762,55 USD/ounce vào ngày 30/11.

Trước đó, từ giữa tháng 8, thị trường trong nước cũng đã cảm nhận được áp lực điều chỉnh. Sáng ngày 12/8, giá SJC chứng kiến cú rơi tự do, có thời điểm chỉ còn 47,62–51,47 triệu đồng/lượng, "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra so với mức đỉnh chỉ vài ngày trước.

Tuy nhiên, bước sang tháng 12, kỳ vọng về các gói cứu trợ tài khóa khổng lồ của Chính phủ Mỹ và sự suy yếu trở lại của đồng USD đã tạo bệ đỡ vững chắc, giúp vàng phục hồi 7,09% trong tháng cuối cùng của năm.

Bài học đắt giá rút ra từ năm 2020 

Năm 2020 là một lớp học vĩ mô thực chiến hoàn hảo. Nó minh chứng một quy luật: Vàng không tự động tăng giá vĩnh viễn chỉ vì có khủng hoảng. Sự bùng nổ của vàng thực chất là hệ quả từ việc bơm tiền ồ ạt và hạ lãi suất để chữa cháy nền kinh tế. Ngược lại, khi nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng (ở đây là dịch bệnh) xuất hiện "thuốc giải" (vaccine), sự hoảng loạn sẽ kết thúc và vàng lập tức bị chốt lời không thương tiếc.

5. Những yếu tố vĩ mô quyết định giá vàng (Từ năm 2020 đến nay)

Nhìn lại toàn cảnh, sự chuyển động của giá vàng năm 2020 đã đặt nền móng cho các quy luật vĩ mô chi phối thị trường kim loại quý xuyên suốt cho đến tận ngày nay. Dưới đây là 4 trụ cột chính:

1. Chính sách lãi suất thực của Fed: Việc Fed cắt giảm lãi suất về 0–0,25% năm 2020 đã kích hoạt chu kỳ tăng giá lịch sử. Cho đến nay, lãi suất thực (lãi suất danh nghĩa trừ lạm phát) vẫn là biến số quyền lực nhất đối với vàng. Khi lãi suất hạ, chi phí cơ hội của việc giữ vàng (tài sản không sinh lãi) giảm đi, dòng tiền sẽ ồ ạt đổ vào kim loại quý.
2. Khủng hoảng thanh khoản và Rủi ro địa chính trị: Cú sốc tháng 3/2020 cho thấy áp lực Margin Call có thể ép nhà đầu tư bán vàng lấy tiền mặt. Tuy nhiên, từ đại dịch COVID-19 cho đến các xung đột địa chính trị phức tạp nổ ra sau này, hễ thế giới đối mặt với sự bất định tột độ, vàng lập tức phát huy vai trò hầm trú ẩn an toàn không thể thay thế.
3. Lạm phát và cung tiền: Lượng tiền khổng lồ được các Ngân hàng Trung ương in ra để cứu vãn kinh tế năm 2020 đã để lại di chứng lạm phát dai dẳng trong nhiều năm sau đó. Tiền giấy mất giá, vàng với nguồn cung hữu hạn tự nhiên trở thành thước đo giá trị chân thực nhất để bảo vệ sức mua của tài sản.
4. Sức mạnh của đồng bạc xanh (USD): Đồng USD và vàng luôn có mối quan hệ nghịch đảo chặt chẽ. Sự suy yếu của USD trong nửa cuối năm 2020 đã tạo lực nâng đỡ hoàn hảo giúp vàng lập đỉnh, và chỉ số DXY (Đo lường sức mạnh đồng USD) vẫn tiếp tục là chiếc la bàn định hướng cho mọi con sóng của giá vàng thế giới hiện nay.

>> Đọc thêm: Mua vàng ở đâu uy tín? Top 10 địa chỉ mua vàng tích trữ tại Hà Nội & HCM

6. Kết luận

Dù bị kẹp giữa cơn hoảng loạn bán tháo tháng 3 và cú chốt lời lịch sử khi vaccine xuất hiện vào tháng 11, giá vàng năm 2020 đã hoàn thành xuất sắc vai trò xoay chuyển lịch sử của nó. Bứt phá mạnh mẽ từ vùng 1.527 USD lên đỉnh 2.067 USD/ounce trên thế giới, và đánh dấu mốc son vượt ngưỡng 62,45 triệu đồng/lượng tại Việt Nam, năm 2020 chính thức đập tan giấc ngủ đông kéo dài nửa thập kỷ, trở thành bàn đạp khởi đầu cho một siêu chu kỳ tăng trưởng của kim loại quý trong thập niên 2020s.

Hiểu về lịch sử giá vàng chính là trang bị cho bản thân một bộ giáp phòng thủ vững chắc và sắc bén nhất. Qua câu chuyện của năm 2020, bài học để lại cho các nhà đầu tư hiện đại là: Hãy luôn quan sát chặt chẽ động thái điều hành lãi suất của các Ngân hàng Trung ương, sức mạnh của đồng USD và sử dụng linh hoạt các công cụ phân bổ tài sản để bảo toàn vốn, tối ưu hóa lợi nhuận đi qua mọi chu kỳ thăng trầm của nền kinh tế!

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết được tổng hợp từ dữ liệu lịch sử tài chính uy tín nhằm mục đích cung cấp kiến thức. Lịch sử giá cả trong quá khứ không phải là cơ sở đảm bảo cho lợi nhuận trong tương lai. Mọi quyết định đầu tư vào vàng, chứng khoán hay hợp đồng phái sinh cần dựa trên sự nghiên cứu kỹ lưỡng (DYOR) và khẩu vị rủi ro của từng cá nhân. 

Nội dung và sản phẩm này thuộc Công ty Cổ phần Chứng khoán Finhay, hoạt động theo Giấy phép số 50/UBCK-GPHĐKD do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp ngày 29/12/2006 (được sửa đổi, bổ sung hợp lệ từng thời kỳ). 

Cảnh báo rủi ro: Đầu tư tài chính và chứng khoán luôn tiềm ẩn rủi ro biến động thị trường, có thể dẫn đến mất một phần hoặc toàn bộ vốn. Các thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không cấu thành lời khuyên hay khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Việc sử dụng dịch vụ đồng nghĩa với việc bạn đã đọc và đồng ý tuân thủ Chính sách bảo mật và sử dụng thông tin của Finhay.