Chỉ báo ADX là gì? Cách sử dụng chỉ báo ADX để đo lường sức mạnh xu hướng

Một trong những sai lầm lớn nhất của nhà đầu tư F0 là “bắt dao rơi” trong một xu hướng giảm mạnh, hoặc cố gắng “lướt sóng” trong một thị trường đi ngang nhàm chán. Hầu hết các chỉ báo kỹ thuật chỉ hiệu quả khi thị trường có xu hướng rõ ràng. Nhưng làm thế nào để biết khi nào thị trường đang “có trend”?

Đây chính là lúc chỉ báo ADX (Average Directional Index) phát huy sức mạnh. Nó không cho bạn biết giá sẽ TĂNG hay GIẢM, mà cho bạn biết một điều còn quan trọng hơn: xu hướng hiện tại đang MẠNH hay YẾU. Thông qua bài viết này, Finhay sẽ giải mã toàn diện ADX là gì và cách sử dụng nó như một “bộ lọc” quyền năng để cải thiện hiệu quả giao dịch của bạn.

1. Chỉ báo ADX là gì?

Định nghĩa

Chỉ báo ADX được phát triển bởi J. Welles Wilder Jr., người được biết đến như một trong những “cha đẻ” của phân tích kỹ thuật hiện đại. Ông cũng là tác giả của nhiều chỉ báo nổi tiếng khác, như RSI (Relative Strength Index), ATR (Average True Range) và Parabolic SAR.

ADX được thiết kế để đo lường sức mạnh của một xu hướng, bất kể xu hướng đó là tăng hay giảm. Chỉ báo này không chỉ rõ hướng đi của giá mà còn cung cấp thông tin về độ mạnh của xu hướng hiện tại, giúp nhà đầu tư có quyết định giao dịch hợp lý hơn.

Hiểu lầm “chết người” về chỉ báo ADX cần tránh ngay từ đầu

Nhiều nhà đầu tư F0 sẽ dễ gặp thất bại khi mới tiếp cận ADX và hiểu lầm những điều rất quan trọng. Do đó, một số điều sau đây sẽ giúp nhà đầu tư mới hạn chế tối đa những rủi ro không đáng có. 

Lầm tưởng: Nhiều người nghĩ rằng đường ADX đi lên có nghĩa là giá sắp tăng và ADX đi xuống có nghĩa là giá sắp giảm.

ĐÂY LÀ ĐIỀU HOÀN TOÀN SAI.

• Khi giá TĂNG MẠNH, đường ADX sẽ đi lên.
• Khi giá GIẢM MẠNH (giảm sàn liên tục), đường ADX cũng sẽ ĐI LÊN.
• Khi giá ĐI NGANG (sideways), đường ADX sẽ ĐI XUỐNG.

Nhìn chung, ADX là một “máy đo cường độ”, không phải “la bàn chỉ hướng”. Giá trị của ADX chỉ phản ánh mức độ đồng thuận của thị trường, không phản ánh xu hướng giá cụ thể.

2. Cấu tạo của chỉ báo ADX 

Với nhà đầu tư mới, việc nắm rõ định nghĩa về ADX là gì thôi chưa đủ, cấu tạo mới là thông tin đặc biệt cơ bản và quan trọng. Bạn cần hiểu rõ rằng, ADX là hệ thống gồm 3 đường tương tác với nhau. Các đường này cũng được thể hiện dưới dạng các dao động trên biểu đồ. 

Đường +DI (Positive Directional Indicator – Đường Chỉ báo Định hướng Dương)

• Mục đích: Đường +DI dùng để đo lường sức mạnh của phe Mua, phản ánh mức độ chủ động của lực mua trong việc đẩy giá đi lên. Giá trị +DI càng cao cho thấy các nhịp tăng giá càng rõ ràng và ổn định.
• Cách đọc: Khi +DI tăng, lực mua đang mạnh lên. Khi +DI nằm trên -DI, phe Mua chiếm ưu thế và thị trường có xu hướng nghiêng về chiều tăng. Nếu khoảng cách giữa +DI và -DI mở rộng, xu hướng tăng đang mạnh dần. Tín hiệu này đáng tin cậy nhất khi đường ADX đồng thời dốc lên và vượt mốc 20 – 25.

Đường -DI (Negative Directional Indicator – Đường Chỉ báo Định hướng Âm)

• Mục đích: Đường -DI phản ánh cường độ của các nhịp giảm giá, cho biết mức độ kiểm soát thị trường của phe Bán. Chỉ báo này giúp nhà đầu tư nhận diện khi áp lực bán đang trở thành lực dẫn dắt chính của xu hướng.
• Cách đọc: Khi -DI tăng lên, các nhịp giảm giá xuất hiện nhiều hơn và mạnh hơn. Nếu -DI vượt lên trên +DI, phe Bán đang nắm quyền chủ động và xu hướng giảm có khả năng hình thành. Khi -DI tách xa +DI, áp lực bán ngày càng áp đảo. Tín hiệu này có độ tin cậy cao hơn khi ADX đồng thời đi lên và vượt mốc 20–25.

Đường ADX (Average Directional Index)

• Mục đích: Đường ADX dùng để đo lường mức độ mạnh – yếu của xu hướng, không phân biệt xu hướng tăng hay giảm. Về bản chất, ADX được tính từ mức chênh lệch giữa +DI và -DI sau khi được làm mượt, phản ánh mức độ đồng thuận của thị trường.
• Cách đọc: Khi ADX tăng lên, xu hướng hiện tại đang mạnh dần, dù là tăng hay giảm. ADX càng cao cho thấy giá đang vận động theo một hướng rõ ràng và quyết liệt. Ngược lại, khi ADX đi xuống hoặc nằm ở mức thấp, +DI và -DI thường đan xen nhau, phản ánh trạng thái thị trường đi ngang và thiếu xu hướng.
• Thông số mặc định: Hầu hết các nền tảng (TradingView, Fireant, Amibroker…) đều sử dụng thông số chuẩn của Wilder là 14 kỳ (14-period). Hầu hết các nền tảng (TradingView, Fireant, Amibroker…) đều sử dụng thông số chuẩn của Wilder là 14 kỳ. Người mới nên giữ nguyên thông số này để tránh tín hiệu nhiễu.

3. Cách “đọc vị” chỉ báo ADX 

Sau khi đã biết về chỉ báo ADX là gì thì chắc hẳn các nhà đầu tư đang tìm kiếm các thông tin về cách đọc vị chính xác các chỉ báo này. Hiểu mức giá trị của đường ADX sẽ giúp bạn biết chính xác thị trường đang ở trạng thái nào.

Giá trị đường ADX	Trạng thái thị trường (Sức mạnh xu hướng)	Chiến lược giao dịch gợi ý
0 – 20	Không có xu hướng / Đi ngang	KHÔNG NÊN sử dụng các chỉ báo theo xu hướng (Trend Following) như MA, MACD. Đây là “sân chơi” của các chỉ báo dao động như RSI (mua ở vùng quá bán, bán ở vùng quá mua).
20 – 25	Vùng “Xám” – Xu hướng mới chớm	Bắt đầu chú ý. Đường ADX vượt lên mốc 20 là tín hiệu sớm cho thấy một xu hướng mới có thể đang hình thành.
25 – 50	Xu hướng mạnh	XÁC NHẬN CÓ XU HƯỚNG. Đây là thời điểm vàng để áp dụng các chiến lược đi theo xu hướng.
50 – 75	Xu hướng rất mạnh	Xu hướng đang rất mạnh mẽ.
Trên 75	Xu hướng cực đoan / Kiệt sức	Rất hiếm gặp. ADX trên 75 cho thấy xu hướng đang cực kỳ mạnh và có dấu hiệu quá đà, nhà đầu tư cần thận trọng vì rủi ro đảo chiều hoặc điều chỉnh mạnh có thể xuất hiện

4. 3 chiến lược giao dịch “vàng” với chỉ báo ADX 

Khi đã hiểu rõ cách đọc và ý nghĩa của chỉ báo ADX, bước tiếp theo là biến nó thành công cụ hỗ trợ giao dịch thực tế. Dưới đây là 3 chiến lược giao dịch “vàng” với ADX, giúp bạn lọc nhiễu thị trường, xác nhận xu hướng và nâng cao xác suất thành công.

Chiến lược “Bộ Lọc”: Chỉ giao dịch khi ADX > 25

Đây là cách sử dụng cơ bản, an toàn và hiệu quả nhất của chỉ báo ADX. Chiến lược này giúp bạn tránh xa những giai đoạn thị trường đi ngang (sideways) gây ra nhiều lệnh cắt lỗ không cần thiết.

Tư duy: Mục tiêu là chỉ tham gia thị trường khi xu hướng đã được xác nhận và có đủ động lực để tạo ra lợi nhuận lớn. Nếu ADX dưới 25, tín hiệu từ các chỉ báo khác như MA hay MACD đều có thể là nhiễu.

Quy tắc thực hiện chi tiết:

• Bước 1: Chờ đợi ADX xác nhận: Đợi cho đến khi đường ADX (màu đen) dốc lên và vượt qua mốc 25. Bước này giúp người chơi có thể loại bỏ ngay lập tức giai đoạn thị trường đi ngang và bảo toàn vốn. 
• Bước 2: Xác định xu hướng: Nếu +DI nằm trên -DI → Xác nhận Xu Hướng TĂNG (Tìm cơ hội Mua). Nếu -DI nằm trên +DI → Xác nhận Xu Hướng GIẢM (Tìm cơ hội Bán/Short)

Chiến lược “Giao Cắt DI” 

Đây là chiến lược sử dụng chỉ báo DMI để xác định trực tiếp tín hiệu Mua và Bán, kết hợp với ADX nhằm lọc nhiễu và xác nhận xu hướng.

Tín hiệu MUA:

• Đường +DI cắt lên trên đường -DI.
• Điều kiện xác nhận: Đường ADX đang hướng lên và vượt ngưỡng 20 hoặc 25, cho thấy xu hướng bắt đầu hình thành và có độ mạnh nhất định.

Tín hiệu BÁN:

• Đường -DI cắt lên trên đường +DI.
• Điều kiện xác nhận: Đường ADX đang hướng lên và vượt ngưỡng 20 hoặc 25, phản ánh xu hướng giảm đang dần chiếm ưu thế.

Ví dụ thực tế (Cổ phiếu FPT Q3/2025):

Sau một giai đoạn tích lũy (ADX < 20), giá FPT bắt đầu tăng. Tín hiệu Mua xuất hiện khi đường +DI cắt mạnh lên trên đường -DI. Vài phiên sau, đường ADX vượt lên mốc 25, xác nhận cho một xu hướng tăng giá mạnh mẽ đã bắt đầu.

Chiến lược “Săn Đỉnh/Đáy” với phân kỳ

Chiến lược “Săn Đỉnh/ đáy” dựa trên phân kỳ của chỉ báo ADX là một kỹ thuật phân tích nâng cao, thường được sử dụng để nhận diện sớm trạng thái suy yếu của xu hướng hiện tại. Từ đó cảnh báo khả năng đảo chiều trước khi giá thực sự quay đầu. Khác với các chiến lược bám theo xu hướng, phương pháp này tập trung vào động lượng và sức mạnh bên trong của xu hướng, thay vì chỉ quan sát biến động giá.

Phân kỳ Âm (Cảnh báo Đỉnh)

Dấu hiệu nhận biết

• Giá tiếp tục hình thành đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, cho thấy xu hướng tăng vẫn đang được duy trì về mặt hình thức.
• Tuy nhiên, đường ADX lại tạo đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước, phản ánh sức mạnh xu hướng không còn được củng cố như giai đoạn trước.

Ý nghĩa

• Phân kỳ âm cho thấy dù giá vẫn tăng, nhưng động lượng và dòng tiền hỗ trợ cho xu hướng tăng đang suy yếu rõ rệt. Lực mua không còn đủ mạnh để duy trì nhịp tăng bền vững, trong khi rủi ro phân phối dần xuất hiện. 
• Đây được xem là tín hiệu cảnh báo sớm về khả năng tạo đỉnh, đặc biệt nguy hiểm nếu xuất hiện tại vùng giá cao, kháng cự mạnh hoặc sau một giai đoạn tăng nóng kéo dài.

Phân kỳ Dương (Báo hiệu Đáy)

Dấu hiệu nhận biết

• Giá tiếp tục tạo đáy sau thấp hơn đáy trước, thể hiện xu hướng giảm vẫn còn hiện diện trên biểu đồ giá.
• Ngược lại, đường ADX hình thành đáy sau cao hơn đáy trước, cho thấy sức mạnh của xu hướng giảm đang yếu dần.

Ý nghĩa phân tích

• Phân kỳ dương phản ánh áp lực bán đang suy giảm, lực cung không còn áp đảo như trước dù giá vẫn tiếp tục đi xuống. Điều này cho thấy xu hướng giảm đang dần kiệt sức và thị trường bắt đầu xuất hiện dấu hiệu tích lũy. 
• Đây là tín hiệu cảnh báo sớm về khả năng tạo đáy và đảo chiều tăng, đặc biệt hiệu quả khi kết hợp với các vùng hỗ trợ mạnh hoặc tín hiệu xác nhận từ giá và khối lượng.

5. Ví dụ thực tế: So sánh ADX của FPT và HPG

Để thấy rõ sự khác biệt và sức mạnh của chỉ báo ADX, hãy xem cách nó phản ánh tình trạng của hai loại cổ phiếu trong các giai đoạn thị trường khác nhau.

Trường hợp 1: Cổ phiếu có xu hướng mạnh (Ví dụ: FPT năm 2025)

Khi một cổ phiếu như FPT bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, chỉ báo ADX sẽ cung cấp một bức tranh rất rõ ràng về sự bền vững của xu hướng. 

Trong suốt giai đoạn tăng giá, bạn sẽ quan sát thấy Đường +DI (Định hướng Dương) luôn duy trì vị trí nằm trên Đường -DI (Định hướng Âm), cho thấy phe Mua kiểm soát hoàn toàn thị trường. Quan trọng hơn, Đường ADX (máy đo cường độ) sẽ duy trì ở mức rất cao, thường xuyên trên 30-40. 

Tín hiệu này xác nhận xu hướng tăng là bền vững, có động lực mạnh mẽ và ít khả năng đảo chiều. Trong tình huống này, chiến lược tốt nhất là “Mua và Nắm giữ” thay vì cố gắng lướt sóng ngắn hạn.

Trường hợp 2: Cổ phiếu đi ngang (Ví dụ: HPG giai đoạn 2024)

Ngược lại, khi cổ phiếu như HPG rơi vào giai đoạn đi ngangnhàm chán, ADX sẽ phát ra tín hiệu cảnh báo rõ ràng.

 Trên biểu đồ, bạn sẽ thấy Đường +DI và -DI liên tục cắt qua cắt lại, quấn lấy nhau như “mỳ spaghetti”, phản ánh sự thiếu quyết đoán của cả phe Mua và phe Bán. Đồng thời, Đường ADX sẽ nằm bẹt ở phía dưới, liên tục dưới mốc 20. 

Tín hiệu này cho thấy thị trường đang không có xu hướng rõ ràng (non-trending). Việc cố gắng giao dịch theo xu hướng trong giai đoạn này sẽ dẫn đến việc liên tục bị “cắt lỗ” do tín hiệu nhiễu, do đó nhà đầu tư nên đứng ngoài hoặc áp dụng chiến lược giao dịch dựa trên các chỉ báo dao động.

6. 3 sai lầm “chết người” khi dùng chỉ báo ADX

Để tránh mất tiền oan và tối đa hóa hiệu quả giao dịch, nhà đầu tư cần nhận diện và khắc phục ngay ba sai lầm phổ biến sau khi sử dụng chỉ báo ADX.

Nhầm lẫn hướng của ADX với hướng của Giá

Sai lầm cơ bản nhưng nghiêm trọng nhất là hiểu nhầm chức năng của ADX. Nhiều nhà đầu tư mới thường nghĩ rằng nếu đường ADX đi xuống thì giá sắp giảm, hoặc ADX đi lên thì giá sắp tăng. Đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm. 

Hãy nhớ nguyên tắc vàng: ADX chỉ là “máy đo cường độ”, không phải là “la bàn chỉ hướng”. Nếu một cổ phiếu đang tăng giá nhưng đường ADX bắt đầu đi xuống, điều đó không báo hiệu giá sắp đảo chiều giảm, mà chỉ đơn giản là đà tăng đang chững lại, sức mạnh của xu hướng đã suy yếu và có thể đang chuyển sang giai đoạn tích lũy (đi ngang).

Sử dụng ADX độc lập

ADX là một bộ lọc xu hướng xuất sắc, nhưng nó không phải là “chén thánh” hay công cụ giao dịch độc lập. Việc chỉ dựa vào ADX để đưa ra quyết định mua bán sẽ dẫn đến nhiều tín hiệu nhiễu và thua lỗ.

 Công thức hiệu quả nhất là kết hợp ADX với các chỉ báo khác. Nhà đầu tư nên dùng ADX để lọc và xác định thị trường có xu hướng mạnh hay không. Sau khi xu hướng được xác nhận (ADX > 25), hãy chuyển sang sử dụng các công cụ như RSI, MACD hoặc Price Action để tìm ra điểm vào/ra lệnh tối ưu và quản trị rủi ro.

Sử dụng sai khung thời gian

Chỉ báo ADX hoạt động dựa trên cơ chế tính toán làm mượt. Do đó, nó rất nhạy cảm và kém hiệu quả trên các khung thời gian quá nhỏ như M1 (1 phút) hay M5 (5 phút) vì có quá nhiều tín hiệu nhiễu và biến động không đáng tin cậy.

Để đảm bảo độ tin cậy và nắm bắt được các xu hướng chính trên thị trường, lời khuyên chuyên gia là chỉ sử dụng ADX trên khung thời gian Hàng ngày (Daily – D1) và Hàng tuần (Weekly – W1). Các khung thời gian lớn này giúp lọc bỏ tiếng ồn thị trường và xác nhận các xu hướng có độ bền cao hơn.

7. Kết luận

ADX là gì? Đó là một chỉ báo cực kỳ hữu ích, giúp nhà đầu tư trả lời câu hỏi: “Tôi có nên giao dịch theo xu hướng ngay bây giờ không?”. Nó là “bộ lọc” quan trọng nhất trong kho vũ khí của một nhà phân tích kỹ thuật.

Bằng cách hiểu rõ ý nghĩa của các mức 20, 25 và sự tương quan giữa 3 đường +DI, -DI, ADX, bạn có thể:

• Tránh xa những giai đoạn thị trường đi ngang thua lỗ.
• Tự tin tham gia khi xu hướng đã được xác nhận.
• Nhận diện sớm các dấu hiệu suy yếu của xu hướng.

Hãy luôn kết hợp chỉ báo ADX với các công cụ khác và một hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ để tối đa hóa hiệu quả đầu tư của bạn.