Mỹ áp thuế thép Việt Nam 130%: Cổ phiếu nào bị ảnh hưởng và nhà đầu tư cần làm gì?

Ngày 12/3/2026, thông tin Mỹ áp thuế thép Việt Nam với mức thuế chống bán phá giá sơ bộ lên tới 130,77% đối với thép cốt bê tông (rebar) đã gây rúng động thị trường tài chính. Mức thuế này cao gấp đôi so với Bulgaria (52,8%) và gấp ba so với Ai Cập (34-52%), khiến bảng điện cổ phiếu thép trên sàn HOSE lập tức “nhuộm đỏ”.

Vậy quyết định Mỹ áp thuế thép Việt Nam sẽ tác động thực tế ra sao đến bức tranh vĩ mô, và chi tiết ảnh hưởng cổ phiếu thép khi Mỹ áp thuế đến từng doanh nghiệp cụ thể như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết quyết định thuế, xác định các cổ phiếu ngành thép bị ảnh hưởng nặng nhất và đưa ra góc nhìn chiến lược cho nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường đang biến động mạnh.

1. Mỹ áp thuế thép Việt Nam 130%: Chuyện gì đang xảy ra?

Bản chất quyết định

Theo thông báo chính thức từ Bộ Thương mại Mỹ (DOC), cơ quan này đã ban hành kết luận sơ bộ trong cuộc điều tra thuế chống bán phá giá thép Việt Nam đối với mặt hàng thép cốt bê tông. Mức thuế chống bán phá giá sơ bộ được ấn định là 130,77% – đồng nghĩa với việc mỗi tấn thép cốt bê tông của Việt Nam khi xuất khẩu thép sang Mỹ sẽ bị đánh thêm hơn 130% giá trị hàng hóa dưới dạng thuế.

Đây là mức thuế cao nhất trong số các quốc gia bị điều tra cùng đợt:

Quốc gia	Thuế chống bán phá giá sơ bộ
Việt Nam	130,77%
Bulgaria	52,8%
Ai Cập	34 – 52%

Tại sao Việt Nam bị áp thuế cao nhất?

Mức thuế cao bất thường phản ánh việc DOC xác định biên độ phá giá của thép Việt Nam lớn hơn đáng kể so với các nước khác. Khi Mỹ coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, DOC sử dụng giá tham chiếu từ nước thứ ba để tính toán – điều này thường dẫn đến biên độ phá giá cao hơn thực tế.

Đây chưa phải kết luận cuối cùng

Điều quan trọng nhà đầu tư cần bình tĩnh nhìn nhận: đây mới chỉ là thuế sơ bộ. Lịch trình dự kiến của vụ việc DOC áp thuế thép:

• Tháng 3/2026: Thuế sơ bộ có hiệu lực (nhà nhập khẩu Mỹ phải bắt đầu ký quỹ).

• Tháng 7/2026: Kết luận cuối cùng – mức thuế có thể được điều chỉnh thay đổi. Các doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn có quyền kháng biện và cung cấp thêm bằng chứng để giảm nhẹ mức phạt.

2. Cổ phiếu nào bị ảnh hưởng khi Mỹ áp thuế 130% lên thép Việt Nam?

Để đo lường chính xác ảnh hưởng cổ phiếu thép khi Mỹ áp thuế, chúng ta không thể đánh đồng tất cả các mã. Cần bóc tách từng doanh nghiệp theo 3 tiêu chí: (1) Sản phẩm cốt lõi có bị áp thuế không, (2) Thị trường xuất khẩu thép sang Mỹ chiếm bao nhiêu %, và (3) Tác động thực tế đến Lợi nhuận sau thuế (LNST).

HPG (Hòa Phát) – Ảnh hưởng trực tiếp, nhưng mức độ thực tế thấp hơn tâm lý thị trường

• Sản phẩm đối chiếu: Hòa Phát có sản xuất thép cốt bê tông (rebar) – đúng mặt hàng bị áp thuế 130,77%. Tuy nhiên, đây không phải sản phẩm chiến lược của HPG. Kể từ khi Khu liên hợp Dung Quất giai đoạn 2 đi vào vận hành, HPG đã chuyển trọng tâm sang thép cuộn cán nóng (HRC) – sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn và không nằm trong danh mục bị áp thuế lần này.
• Tỷ trọng doanh thu: Theo số liệu từ Hòa Phát, xuất khẩu chiếm khoảng 25-30% tổng sản lượng thép, nhưng thị trường Mỹ chỉ chiếm khoảng 3-5% tổng doanh thu thép. Riêng mảng rebar xuất sang Mỹ còn nhỏ hơn nhiều — ước tính chỉ chiếm 1-2% tổng doanh thu hợp nhất. Các thị trường xuất khẩu chính của HPG là ASEAN, Nhật Bản, Australia.
• Tác động đến LNST: Tác động trực tiếp đến doanh thu khá hạn chế do tỷ trọng nhỏ. Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn nằm ở hiệu ứng tiền lệ: nếu DOC mở rộng điều tra sang HRC (sản phẩm đang chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu doanh thu HPG), tác động sẽ nghiêm trọng hơn nhiều. Ngoài ra, việc HPG bị nêu tên trong danh sách điều tra tạo rủi ro pháp lý và chi phí tuân thủ (luật sư, kháng biện) dù mức ảnh hưởng tài chính trực tiếp chưa lớn.

>> Đọc thêm bài viết: Phân tích cổ phiếu HPG: Cơ hội đầu tư 2026 và triển vọng tăng trưởng “vua thép”

POM (Thép Pomina) – Sản phẩm trùng khớp, nhưng tác động thực tế là gián tiếp

• Sản phẩm đối chiếu: Sản phẩm cốt lõi của POM là thép xây dựng, bao gồm thép cốt bê tông – đúng loại mặt hàng bị áp thuế. Tuy nhiên, trên thực tế, tác động trực tiếp đến doanh thu xuất khẩu của POM gần như bằng 0.
• Tỷ trọng doanh thu: Theo BCTC hợp nhất của Pomina, POM đang trong giai đoạn tái cơ cấu nợ và nhà máy kể từ 2022-2023, công suất hoạt động chỉ đạt khoảng 30-40% so với thiết kế. Doanh nghiệp gần như không có hoạt động xuất khẩu sang Mỹ, toàn bộ sản lượng hiện tại được tiêu thụ tại thị trường nội địa. Doanh thu từ thị trường Mỹ: ~0%.
• Tác động đến LNST: Rủi ro thực sự của POM là rủi ro gián tiếp: Khi các doanh nghiệp lớn như HPG không xuất khẩu được rebar sang Mỹ, họ sẽ quay lại đẩy mạnh tiêu thụ nội địa, làm tăng nguồn cung và bóp nghẹt biên lợi nhuận gộp – vốn đã rất mỏng của POM (biên gộp dao động chỉ 2-5% trong giai đoạn tái cơ cấu). Với một doanh nghiệp đang lỗ lũy kế và dòng tiền yếu, thêm áp lực cạnh tranh giá nội địa có thể kéo dài quá trình phục hồi.

HSG (Hoa Sen) – Sản phẩm khác loại, nhưng có rủi ro tiền lệ thực sự

• Sản phẩm đối chiếu: Sản phẩm chính của Hoa Sen là tôn mạ kẽm, tôn mạ màu và ống thép – không phải thép cốt bê tông, nên không nằm trong phạm vi thuế 130,77% lần này.
• Tỷ trọng doanh thu: HSG là một trong những nhà xuất khẩu tôn thép lớn nhất Việt Nam, với xuất khẩu chiếm khoảng 30-35% doanh thu. Thị trường Mỹ từng là thị trường xuất khẩu quan trọng, chiếm ước tính 5-8% tổng doanh thu, trước khi các rào cản thương mại gia tăng. HSG đã chủ động đa dạng hóa sang EU, ASEAN và châu Phi để giảm phụ thuộc.
• Tác động đến LNST: Thuế 130% lên rebar không ảnh hưởng trực tiếp đến đơn hàng hiện tại của HSG. Tuy nhiên, rủi ro thực sự là hiệu ứng domino: Theo dữ liệu từ DOC, Mỹ đã có tiền lệ điều tra chống bán phá giá các sản phẩm thép mạ từ Việt Nam (vụ thép chống ăn mòn). Nếu DOC mở rộng phạm vi, tôn mạ – sản phẩm chiến lược của HSG – hoàn toàn có thể bị nhắm đến tiếp theo. Biên lợi nhuận gộp của HSG (~8-12%) sẽ bị ảnh hưởng đáng kể nếu mất thị phần xuất khẩu Mỹ.

NKG (Nam Kim) – Tương tự HSG, rủi ro tiền lệ là chính

• Sản phẩm đối chiếu: Nam Kim chuyên sản xuất tôn mạ kẽm và tôn mạ màu – cũng không phải thép cốt bê tông.
• Tỷ trọng doanh thu: NKG có tỷ trọng xuất khẩu cao hơn mặt bằng ngành, chiếm khoảng 40-50% doanh thu. Mỹ là một trong các thị trường xuất khẩu, chiếm ước tính 8-12% tổng doanh thu. Đáng chú ý, NKG từng bị ảnh hưởng bởi thuế chống lẩn tránh khi Mỹ điều tra thép mạ có nguồn gốc từ Trung Quốc chuyển tải qua Việt Nam.
• Tác động đến LNST: Không mất đơn hàng trực tiếp từ vụ thuế rebar. Nhưng NKG đối mặt hai rủi ro gián tiếp:
  • Hiệu ứng tâm lý kéo giá cả nhóm thép xuống, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn và định giá
  • Nếu DOC tiếp tục mở rộng điều tra sang tôn mạ, NKG với tỷ trọng xuất khẩu Mỹ cao sẽ chịu thiệt hại nặng hơn HSG. Biên gộp NKG dao động 6-10%, không có nhiều đệm để chịu thêm áp lực thuế

VIS (Thép Việt Ý) – Sản phẩm trùng khớp nhưng không xuất Mỹ, rủi ro gián tiếp rõ ràng

• Sản phẩm đối chiếu: VIS sản xuất thép cốt bê tông và thép thanh vằn – đúng loại sản phẩm bị áp thuế.
• Tỷ trọng doanh thu: Theo BCTC của VIS, doanh nghiệp gần như tiêu thụ 100% tại thị trường nội địa, chủ yếu cung cấp cho các dự án xây dựng phía Bắc. Doanh thu từ thị trường Mỹ: ~0%.
• Tác động đến LNST: Giống POM, VIS chịu rủi ro gián tiếp từ hiệu ứng dư thừa nguồn cung nội địa. Khi các nhà sản xuất lớn chuyển hướng tiêu thụ trong nước, VIS — với quy mô nhỏ hơn và chi phí sản xuất kém cạnh tranh hơn – sẽ bị ép giá bán. Ngoài ra, cổ phiếu VIS thanh khoản thấp, dễ bị bán tháo theo tâm lý đám đông dù tác động kinh doanh thực tế không lớn.

TLH (Thép Tiến Lên), SMC (SMC Trading) – Ít ảnh hưởng nhất

• Sản phẩm đối chiếu: TLH hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại và phân phối thép cuộn, thép phế, có sản xuất thép xây dựng quy mô nhỏ. SMC là công ty thương mại — phân phối thép, không sản xuất trực tiếp.
• Tỷ trọng doanh thu: Cả hai đều hầu như không xuất khẩu sang Mỹ. TLH và SMC phục vụ thị trường nội địa là chính, với doanh thu từ Mỹ: ~0%.
• Tác động đến LNST: Việc áp thuế không làm sụt giảm đơn hàng trực tiếp của TLH hay SMC. Tuy nhiên, cổ phiếu vẫn có thể bị bán tháo ngắn hạn theo tâm lý đám đông — nhà đầu tư nhỏ lẻ thường bán cả rổ “cổ phiếu thép” mà không phân biệt doanh nghiệp nào thực sự bị ảnh hưởng. Đối với SMC, kịch bản dư thừa nguồn cung nội địa thậm chí có thể hưởng lợi nhẹ: giá thép nhập kho giảm giúp cải thiện biên thương mại nếu giá bán lẻ chưa điều chỉnh ngay.

Bảng tóm tắt phân tích mức độ ảnh hưởng

Cổ phiếu	Sản phẩm bị áp thuế?	Doanh thu từ Mỹ	Tác động LNST	Mức ảnh hưởng
HPG	Có (rebar), nhưng trọng tâm đã chuyển sang HRC	~3-5% (rebar ~1-2%)	Trực tiếp hạn chế + rủi ro tiền lệ mở rộng sang HRC	🔴 Cao
POM	Có (rebar)	~0%	Gián tiếp: dư cung nội địa bóp biên gộp vốn đã mỏng	🔴 Cao
HSG	Không (tôn mạ)	~5-8%	Gián tiếp: rủi ro DOC mở rộng điều tra sang tôn mạ	🟡 Trung bình
NKG	Không (tôn mạ)	~8-12%	Gián tiếp: rủi ro tiền lệ + tỷ trọng XK Mỹ cao	🟡 Trung bình
VIS	Có (rebar)	~0%	Gián tiếp: dư cung nội địa + thanh khoản thấp dễ bán tháo	🟡 Trung bình
TLH	Không trực tiếp	~0%	Tâm lý đám đông, tác động kinh doanh gần như không có	🟢 Thấp
SMC	Không (thương mại)	~0%	Có thể hưởng lợi nhẹ từ giá nhập kho giảm	🟢 Thấp

3. Tác động thực tế đến ngành thép Việt Nam

Mỹ không phải thị trường xuất khẩu thép lớn nhất

Cần nhìn nhận khách quan: Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), Mỹ chiếm khoảng 3-5% tổng sản lượng xuất khẩu thép của Việt Nam. Các thị trường xuất khẩu chính vẫn là ASEAN, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc. Do đó, tác động trực tiếp lên doanh thu có thể không lớn bằng tác động tâm lý.

Hiệu ứng domino cần theo dõi

Tuy nhiên, nhà đầu tư không nên chủ quan vì:

• Tiền lệ nguy hiểm: Thuế chống bán phá giá thép cốt bê tông có thể mở rộng sang các sản phẩm thép khác (HRC, tôn mạ, ống thép)
• Áp lực thương mại gia tăng: Trong bối cảnh chiến tranh thương mại toàn cầu leo thang, Việt Nam đang đối mặt với nhiều cuộc điều tra phòng vệ thương mại cùng lúc
• Chuyển hướng thương mại: Nếu thép Việt Nam không xuất được sang Mỹ, nguồn cung dư thừa có thể đổ về nội địa, gây áp lực giảm giá thép trong nước

Điểm sáng

• Theo VSA, nhu cầu thép nội địa dự kiến tăng 8-10% năm 2026 nhờ đầu tư công (sân bay Long Thành, cao tốc Bắc-Nam, metro)
• Theo Hòa Phát, tập đoàn đang chuyển mạnh sang thép cuộn cán nóng (HRC) – sản phẩm chưa bị áp thuế và có biên lợi nhuận cao hơn
• Thuế sơ bộ có thể giảm đáng kể khi có kết luận cuối cùng vào tháng 7/2026

4. Nhà đầu tư cổ phiếu thép nên làm gì?

Không nên hoảng loạn bán tháo

Thuế 130,77% nghe rất “sốc”, nhưng đây mới là kết luận sơ bộ. Lịch sử cho thấy mức thuế cuối cùng thường thấp hơn thuế sơ bộ sau khi doanh nghiệp kháng biện thành công. Bán tháo ngay khi tin xấu ra có thể khiến bạn bán ở đáy.

Đánh giá lại tỷ trọng xuất khẩu Mỹ

Với từng mã cổ phiếu, hãy xem xét: doanh thu từ thị trường Mỹ chiếm bao nhiêu phần trăm tổng doanh thu? Nếu dưới 5%, tác động thực tế sẽ rất hạn chế.

Theo dõi lịch trình quan trọng

• Tháng 7/2026: Kết luận cuối cùng từ DOC – đây mới là mức thuế thực sự có hiệu lực
• Phản ứng chính thức từ Bộ Công Thương Việt Nam và các doanh nghiệp bị điều tra

Cơ hội “mua khi sợ hãi”?

Với nhà đầu tư dài hạn, nếu cổ phiếu HPG giảm 10-15% chỉ vì thuế sơ bộ (trong khi thị trường Mỹ chỉ chiếm 3-5% doanh thu), đây có thể là cơ hội mua giá tốt – miễn là bạn tin vào câu chuyện dài hạn của ngành thép Việt Nam.

Bạn có thể bắt đầu đầu tư cổ phiếu thép ngay trên ứng dụng Finhay – giao dịch dễ dàng, phí thấp, chỉ từ 1 cổ phiếu.

5. Kết luận

Mỹ áp thuế 130% lên thép Việt Nam chắc chắn là tin xấu ngắn hạn, nhưng không phải là “bản án tử” cho ngành thép hay các cổ phiếu liên quan. Nhà đầu tư cần phân biệt giữa tác động tâm lý và tác động thực tế, theo dõi sát lịch trình kết luận cuối cùng vào tháng 7/2026, và tận dụng những đợt điều chỉnh giá để tích lũy nếu tin vào triển vọng dài hạn.

Muốn theo dõi sát biến động cổ phiếu thép và nhận phân tích chuyên sâu? Truy cập Finhay Blog để cập nhật mỗi ngày.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết là quan điểm phân tích, không phải khuyến nghị đầu tư. Thị trường chứng khoán luôn tiềm ẩn rủi ro, nhà đầu tư vui lòng tự thực hiện nghiên cứu và chịu trách nhiệm hoàn toàn về quyết định của mình.