Trong thị trường tiền tệ, có lẽ mối quan hệ được biết đến rộng rãi nhất là sự tương quan nghịch giữa vàng và đồng đô (USD). Vậy có bao giờ bạn tự hỏi tại sao giá vàng tăng thì giá USD giảm chưa? Và khi một trong 2 yếu tố này biến đổi thì yếu tố còn lại sẽ thay đổi như thế nào?
Nguyên nhân hình thành mối quan hệ Vàng và Đô La
Mối liên kết giữa vàng và đô la Mỹ được hình thành qua cơ chế “bản vị vàng” từ năm 1900 đến năm 1971, khi giá trị của một đơn vị tiền tệ gắn với một lượng vàng cụ thể. Đến năm 1971, việc phân tách bản vị vàng đã giải phóng mối liên kết này, để vàng và USD được định giá theo cung cầu.
Đô la Mỹ đã trở thành một loại tiền tệ định danh – một loại tiền tệ nhận giá trị từ quy định của chính phủ, nhưng không được hỗ trợ bởi hàng hóa vật chất. Nó giao dịch trên thị trường nước ngoài. Đô la Mỹ được sử dụng như một loại tiền tệ dự trữ.
Vàng chuyển sang tỷ giá hối đoái thả nổi sau năm 1971. Điều này làm cho giá của nó dễ bị ảnh hưởng bởi giá trị bên ngoài của đô la Mỹ. Năm 2008, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính rằng 40–50% các biến động của giá vàng kể từ năm 2002 là liên quan đến đô la. Sự thay đổi 1% trong giá trị bên ngoài hiệu quả của đồng đô la Mỹ đã dẫn đến sự thay đổi hơn 1% trong giá vàng.
Giá vàng tăng do các yếu tố vĩ mô
Lãi suất, lạm phát, chính sách tiền tệ và cung cầu là những yếu tố vĩ mô ảnh hưởng đến giá vàng và đồng đô la. Vì vậy, dù mối quan hệ giữa hai tài sản này rất quan trọng, đồng USD vẫn không phải yếu tố duy nhất quyết định giá của kim loại quý.
Dự trữ Ngân hàng Trung ương: Có lẽ ảnh hưởng lớn nhất đến giá vàng là chính sách tiền tệ, do Cục Dự trữ Liên bang kiểm soát. Khi các Ngân hàng Trung ương đa dạng hóa dự trữ tiền tệ, họ sẽ chuyển từ tiền giấy mà họ đã tích lũy sang vàng – khi đó giá vàng thường tăng. Nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay có trữ lượng chủ yếu là vàng.
Nhu cầu về đồ trang sức và công nghiệp trên toàn thế giới: Theo Hội đồng Vàng Thế giới, khoảng 3 năm trở lại đây, trang sức chiếm gần một nửa nhu cầu về vàng. Trong đó Ấn Độ, Trung Quốc và Hoa Kỳ là những nước tiêu thụ vàng trang sức lớn về khối lượng. Khoảng 7,5% nhu cầu khác được sử dụng trong sản xuất các thiết bị y tế, công nghệ. Do đó, giá vàng có thể bị ảnh hưởng bởi thị trường cung và cầu. Khi nhu cầu đối với đồ trang sức và hàng tiêu dùng tăng, giá vàng có thể tăng.
Nhu cầu đầu tư: Khi lợi nhuận kỳ vọng hoặc lợi nhuận thực tế trên trái phiếu, cổ phiếu và bất động sản giảm, mối quan tâm đầu tư vào vàng có thể tăng lên, khiến giá của nó tăng lên. Lúc này, vàng được sử dụng như một hàng rào bảo vệ, chống lại tình trạng suy thoái kinh tế.
Lạm phát: Yếu tố thứ tư có thể tác động đến giá vàng là lạm phát hoặc giá hàng hóa và dịch vụ tăng. Mặc dù, không có khẳng định chắc chắn nào là khi mức lạm phát tăng có xu hướng đẩy giá vàng lên cao hơn, nhưng khi mức giảm phát hoặc lạm phát thấp hơn sẽ đè nặng lên vàng.
ETF (Quỹ giao dịch hối đoái): Trong số các yếu tố ảnh hưởng đến giá vàng, hoạt động của các quỹ giao dịch điện tử, hoặc ETF, nhiều khả năng là yếu tố ảnh hưởng nhỏ nhất đến giá vàng. ETF không được thành lập để trở thành động lực thúc đẩy thị trường, nhưng chúng vẫn đáng được nhắc đến. Vì khi nhu cầu đầu tư đối với vàng thay đổi, giá có thể bị ảnh hưởng bởi hoạt động mua và bán của các quỹ ETF.
Thị trường khác tác động lên giá vàng
Thị trường khai thác vàng có ảnh hưởng lớn đến giá vàng cùng thời điểm, bởi vàng được săn đón cho cả đầu tư, trang sức và sản xuất. Ngoài vai trò tích trữ, kim loại này còn được sử dụng trong các thiết bị điện tử, y tế, khiến nhu cầu của những thị trường này gắn với nguồn cung vàng.
Những người chơi chính trong khai thác vàng trên toàn thế giới bao gồm Trung Quốc, Nam Phi, Hoa Kỳ, Australia, Nga và Peru. Khi “vàng dễ khai thác” đã được khai thác, các thợ mỏ phải đào sâu hơn để tiếp cận nguồn vàng chất lượng. Thực tế là, việc khai thác vàng gặp nhiều thách thức hơn làm nảy sinh thêm nhiều vấn đề. Những vấn đề này làm tăng thêm chi phí khai thác mỏ vàng, đôi khi dẫn đến giá vàng cao hơn.
Xem thêm:
Mối quan hệ giữa đồng USD và giá vàng
Khi đồng đô la Mỹ giảm giá, giá trị đồng tiền của các quốc gia khác tăng lên, làm tăng nhu cầu đối với hàng hóa, bao gồm cả vàng, và khiến giá vàng tăng. Đồng thời, các nhà đầu tư tìm kiếm nguồn đầu tư thay thế để tích trữ giá trị, trong đó vàng là một lựa chọn.
Trên thực tế, vàng có vai trò kép vừa được sử dụng là hàng hóa vừa là tiền tệ. Mặc dù, ở các quốc gia phát triển vàng không còn được sử dụng như một hình thức tiền tệ chính, nhưng vẫn có tác động mạnh mẽ đến giá trị của các loại tiền. Hơn nữa, có một mối tương quan chặt chẽ giữa giá trị của nó và sức mạnh của tiền tệ, giao dịch trên các sàn giao dịch nước ngoài.
Vàng đã là tiêu chuẩn của giá trị trong suốt lịch sử và vẫn là tài sản được đánh giá cao cho đến ngày nay. Là một loại hàng hóa, giá trị của vàng thay đổi theo cung – cầu và tâm lý thị trường. Ngày nay, vàng được định giá bằng đồng đô la Mỹ. Tuy nhiên, đồng đô la không bị ràng buộc với giá trị của vàng, nhưng giá của vàng được liên kết với giá trị của đồng đô la.
Khi nào giá vàng và đồng USD không tỷ lệ nghịch với nhau
Giá vàng và đồng USD có thể cùng tăng khi xảy ra khủng hoảng ở một số quốc gia hoặc khu vực trên thế giới. Vì vậy, dù hai tài sản có mối liên hệ mật thiết về biến động giá trị, không có cơ sở chắc chắn để khẳng định rằng cứ giá vàng tăng thì giá USD sẽ giảm.
Đồng đô la Mỹ được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ và lạm phát ở Mỹ so với các quốc gia khác. Hơn nữa, triển vọng kinh tế ở Mỹ so với các nước khác cũng khiến giá đồng đô la Mỹ tăng lên. Khi đứng trước đà tăng trưởng kinh tế Mỹ, cả vàng và đô la đều có xu hướng tăng.
Xem thêm:
Tình hình giá Vàng và giá Đô La hiện nay
Trong 2 năm trở lại đây giá vàng và giá đô la Mỹ biến động không ngừng, từng đạt mức cao nhất trong một thập kỷ rồi lại giảm mạnh.
Tình hình giá vàng hiện nay
Theo số liệu Barrick Gold nêu trong bài, giá vàng thực tế trung bình trong quý II/2021 là 1.820 USD/ounce, tăng gần 2,5% so với năm ngoái. Là một trong những tập đoàn khai thác vàng lớn nhất thế giới, Barrick Gold kỳ vọng giá cổ phiếu sẽ tăng cùng đà tăng của giá vàng trong quý IV năm 2021.
Mặc dù giá vàng đang có xu hướng đi lên nhưng sản lượng vàng của tập đoàn này lại giảm. Barrick Gold cho biết họ đã sản xuất 1,041 triệu ounce vàng trong quý II năm nay, giảm hơn 5% so với năm ngoái.
Trên trang Capital.com, các chuyên gia cho rằng, do nhu cầu tích cóp và đầu tư vàng tăng khiến kim quý này có thể quay trở lại mốc 2.000 USD/ounce trong năm 2021, sau khi chạm mốc cao nhất trong lịch sử 2.063 USD/ounce vào tháng 8/2020.
Tình hình giá Đô La hiện nay
Đồng đô la giảm sau khi Bộ Lao động Mỹ thông báo số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu vào tháng 8/2021 tăng, hơn nữa các nước bắt đầu siết chặt chính sách tiền tệ làm cho tiền nội tệ tăng giá đẩy USD giảm. Tính đến ngày 26 tháng 9, chỉ số đô la Mỹ trên thị trường quốc tế đạt mức 92,73 điểm, giảm 0.08 điểm so với tháng trước.
Ở trong nước, lượng dự trữ ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam đảm bảo đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp nhập khẩu, giá USD bình quân trên thị trường tự do quanh mức 22.928 VND/USD.
Sau kỳ điều chỉnh hạ giá USD mua vào của NHNN xuống mức 22.750 VND/USD có hiệu lực từ ngày 11/8/2021, tỷ giá USD/VND tiếp tục dịch chuyển theo xu hướng giảm cho đến nay. Trong điều kiện giãn cách xã hội kéo dài, nhu cầu trao đổi ngoại tệ hạn chế, chỉ số giá đô la Mỹ tháng 9/2021 giảm 0,48% so với tháng trước; Giảm 1,14% so với tháng 12/2020 và giảm 1,35% so với cùng kỳ năm 2020; Bình quân 9 tháng năm 2021 giảm 0,88%, đồng thời là mức thấp nhất trong vòng vài năm trở lại đây. Tính riêng từ đầu năm 2021, tiền Đồng đã tăng giá khoảng 1,47% so với đồng bạc xanh. Xu hướng này chủ yếu được thúc đẩy bởi sự thay đổi chính sách tỷ giá của NHNN Việt Nam.
Theo quan điểm của nhóm nghiên cứu HSBC (tập đoàn tài chính đa quốc gia của Anh), bước sang năm 2022, tỷ giá USD/VND sẽ đảo chiều về mức 23.000 VND/USD, trong bối cảnh tài khoản vãng lai chuyển sang thâm hụt, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chảy vào chậm lại. Đồng VND có thể đứng trước áp lực lớn khi đồng bạc xanh mạnh hơn trên thị trường quốc tế và đồng Nhân dân tệ (CNY) suy yếu hơn.
Trên đây là những thông tin chia sẻ tổng hợp về mối quan hệ giữa giá vàng và giá đô la Mỹ, qua đó cũng giải đáp về nguyên nhân “vì sao giá vàng tăng thì giá USD giảm”. Để cập nhật tin tức mới nhất về giá vàng và đầu tư vàng miếng hãy truy cập ngay website của Finhay nhé.
Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Các số liệu và dự báo trong bài phản ánh thời điểm được nêu; bạn cần cân nhắc mục tiêu và khả năng chịu rủi ro khi ra quyết định.
Nội dung và sản phẩm này thuộc Công ty Cổ phần Chứng khoán Finhay, hoạt động theo Giấy phép số 50/UBCK-GPHĐKD do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp ngày 29/12/2006 (được sửa đổi, bổ sung hợp lệ từng thời kỳ).
Cảnh báo rủi ro: Đầu tư tài chính và chứng khoán luôn tiềm ẩn rủi ro biến động thị trường, có thể dẫn đến mất một phần hoặc toàn bộ vốn. Các thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không cấu thành lời khuyên hay khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Việc sử dụng dịch vụ đồng nghĩa với việc bạn đã đọc và đồng ý tuân thủ Chính sách bảo mật và sử dụng thông tin của Finhay.
FAQs
Không nên chỉ xét đồng USD. Cần xét thêm lãi suất, lạm phát, chính sách tiền tệ, nhu cầu trang sức và công nghiệp, nhu cầu đầu tư cùng hoạt động khai thác. Các yếu tố này cũng tác động đến giá vàng, nên mối quan hệ với USD không phải căn cứ duy nhất.
Khi những nguồn vàng dễ khai thác đã được khai thác, thợ mỏ phải đào sâu hơn để tiếp cận nguồn vàng chất lượng. Những thách thức phát sinh làm tăng chi phí khai thác và đôi khi dẫn đến giá vàng cao hơn.
Phần này sử dụng dữ liệu và diễn biến năm 2021, đồng thời dẫn dự báo của nhóm nghiên cứu HSBC cho năm 2022. Khi đọc các mức giá và dự báo, cần đặt chúng trong bối cảnh thời gian đó, thay vì xem là báo giá tại thời điểm hiện tại.
Finhay
06-11-2026
